โพสต์ 6 มิ.ย. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 2,028 Views

อาการปวดท้องในเด็ก (abdominal pain in children)

อาการปวดท้องในเด็ก (abdominal pain in children)

เป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้ผู้ปกครองต้องพาบุตรหลานมารับการตรวจที่ห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาล ซึ่งบางครั้งก่อให้เกิดความยากลำบากในการประเมินความรุนแรงของอาการว่ามากน้อยเพียงใด และเป็นอันตรายขนาดไหน การวินิจฉัยหาสาเหตุของอาการปวดท้องในเด็กจึงเป็นสิ่งหนึ่งที่ค่อนข้างยากและท้าทายในเวชปฏิบัติฉุกเฉิน
 
อาการปวดท้องในเด็กอาจเกิดจากโรคหรือความผิดปกติเพียงเล็กน้อย จนถึงสาเหตุที่มีความรุนแรงจนต้องทำการรักษาด้วยการผ่าตัด บางโรคถือว่าเป็นอันตรายถึงกับทำให้เสียชีวิตได้ แม้ว่าความรุนแรงจะแตกต่างกันมากขนาดไหน แต่สำหรับเด็กแล้วอาการปวดท้องจะดูเหมือนๆ กันไปหมด จึงเป็นการยากสำหรับผู้ปกครองหรือผู้ที่ทำหน้าที่ดูแล จะแยกแยะและตัดสินใจว่าอาการปวดท้องนั้นเป็นภาวะฉุกเฉินหรือไม่ อย่างไรก็ตามอาการปวดท้องในเด็กส่วนใหญ่เกิดจากสาเหตุที่ไม่ร้ายแรง และมักหายเองได้ภายในเวลาไม่นาน
 
สาเหตุ
1. เกิดจากการติดเชื้อ ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ที่พบได้บ่อยๆ ได้แก่ หวัดลงกระเพาะ (stomach flu) และลำไส้อักเสบ (gastroenteritis) โรคติดเชื้อไวรัสมักจะหายได้เอง ในขณะที่โรคติดเชื้อแบคทีเรีย จำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ
2. เกิดจากอาหาร เช่น ภาวะอาหารเป็นพิษ (food poisoning) อาการจะคล้ายกับโรคหวัดลงกระเพาะและโรคลำไส้อักเสบ บางราย อาจเกิดอาการปวดท้องจากการแพ้อาหาร อาการไม่ย่อย หรือร่างกายผลิตแก๊สในทางเดินอาหารมากเกินไป ทำให้เกิดอาการเรอ และอึดอัดปวดแน่นท้อง
3. เกิดจากการได้รับสารพิษ หรืออาจเป็นพิษจากแมลงกัดสัตว์ต่อย
4. เกิดจากโรคทางศัลยกรรมที่อาจจำเป็นต้องผ่าตัด ได้แก่ โรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน โรคลำไส้อุดตัน โรคลำไส้กลืนกัน เป็นต้น
5. เกิดจากโรคบางอย่างที่ไม่ได้มีสาเหตุมาจากช่องท้อง เช่น อาการปวดท้องในเด็กที่เป็นโรคเบาหวาน
 
อาการ
รายละเอียดของอาการปวดท้องในเด็กมีความสำคัญและช่วยในการวินิจฉัยโรคเป็นอย่างมาก ที่สำคัญได้แก่ระยะเวลาที่ปวด อาการปวดท้องที่เกิดจากสาเหตุที่ไม่รุนแรงจะหายภายใน 12-24 ชั่วโมง อาการปวดท้องที่เป็นนานกว่านั้นมักจะเกิดจากสาเหตุที่รุนแรง
ตำแหน่งของอาการปวดท้อง ส่วนใหญ่สาเหตุที่ไม่รุนแรงจะทำให้เกิดอาการปวดท้องบริเวณตรงกลาง ถ้าเด็กปวดท้องที่บริเวณอื่น ต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาการปวดท้องที่บริเวณท้องน้อยด้านขวาอาจเกิดจากโรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน
ในกรณีที่เด็กมีอาการอาเจียนร่วมด้วย ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดจากสาเหตุที่รุนแรงเสมอไปแต่ถ้าอาเจียนนานกว่า 12-24 ชั่วโมง อาจเกิดจากสาเหตุที่รุนแรงได้ หรือถ้าเด็กอาเจียนออกมาเป็นสีเขียวปนเหลืองของน้ำดี หรืออาเจียนเป็นเลือด ให้รีบพาไปโรงพยาบาลทันที ส่วนอาการอื่นๆ ที่อาจพบร่วมด้วย ได้แก่ ถ่ายเหลว ท้องเสีย ไข้ ปัสสาวะแสบขัด หรือผื่นขึ้นที่บริเวณต่างๆ
 
การวินิจฉัย
การวินิจฉัยโรคประกอบไปด้วยการซักถามประวัติอาการ การตรวจร่างกายโดยละเอียด การตรวจทางทวารหนัก การตรวจนับเม็ดเลือด ตรวจหน้าที่ตับ ตรวจหาระดับเอนไซม์อะมัยเลสและไลเปส การเพาะเชื้อในเลือด และการหาตรวจระดับของสารตะกั่ว
การตรวจปัสสาวะและอุจจาระช่วยในการวินิจฉัยโรคเป็นอย่างมาก เช่นเดียวกับการถ่ายภาพรังสี การตรวจอัลตราซาวน์ และเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์
 
การรักษา
1. ขึ้นกับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดท้อง ส่วนใหญ่เกิดจากสาหตุที่ไม่รุนแรงและหายเองได้
2. ให้เด็กได้พักผ่อนมากๆ ช่วยให้อาการทุเลาเร็วขึ้น สำหรับอาหารควรให้เป็นอาหารเหลวในปริมาณที่น้อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหาก เด็กอาเจียนมาก เมื่ออาการดีขึ้นแล้วค่อยเปลี่ยนกลับมาเป็นอาหารปกติ และควรให้ดื่มน้ำเกลือแร่หรือน้ำผลไม้
3. แพทย์จะพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะหากมีข้อบ่งชี้ รวมทั้งยาอื่นๆ เพื่อบรรเทาอาการ
4. โรคที่อาจต้องได้รับการรักษาโดยวิธีผ่าตัด ได้แก่ โรคไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน โรคลำไส้อุดตัน และโรคลำไส้กลืนกัน

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

7 ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ หมอ – คนไข้

6 มิถุนายน 2556 1.897

ค่านิยมของคนไทยค่อนข้างให้ความเคารพนับถือและเกรงใจต่อผู้ใหญ่ และผู้มีความรู้ ในอดีตผู้คนฝากความไว้ใจเชื่อถือและพึ่งพาต่อบุคคลในอาชีพหรือสถานะที่อาจถือเป็นเสาหลักของความเคารพและเชื่อใจ

กล้ามเนื้อเรื่องดี ๆ ที่ควรรู้

17 กุมภาพันธ์ 2557 1.711

ทำไมผู้หญิงที่ออกกำลังกายบ่อย ๆ มานานหลายปีแต่ยังคงมีน้ำหนักเกินกว่าเกณฑ์ปกติ สิ่งที่มีผลอย่างมาก คือ MUSCLE MASS ถ้ากล่าวถึงกล้ามเนื้อ

สุขภาพดี..อยู่ที่ตัวท่าน

17 กุมภาพันธ์ 2557 2.250

ในปัจจุบันนี้ มนุษย์เรามีอายุยืนยาวมากขึ้นเรื่อยๆ กว่าในอดีต อายุขัยเฉลี่ยจะเพิ่มขึ้นจนกระทั่งใน อนาคตมนุษย์อาจมีอายุขัยเฉลี่ยเป็น 80 ปี โดยที่มีสุขภาพภายและสุขภาพจิตยังดีอยู่ เดินทางไปไหนมาไหนด้วยตนเอง

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ