Articles

ยารักษาโรคจิต

By noppol
9

ยารักษาโรคจิต

ยารักษาโรคจิต หมายถึง ยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ยานี้จะช่วยลดอาการได้ มีผลให้ความคิดแจ่มใสขึ้น และช่วยให้แพทย์สามารถช่วยให้ผู้ป่วยแก้ปัญหาที่เกิดในจิตใจของผู้ป่วยได้ดีขึ้น

ยาในกลุ่มนี้ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Neuroleptics Antipsychotics หรือ Major Tranquilizers มีหลายสีหลายขนาดหลายรูปแบบ

เมื่อใช้ยารักษาโรคจิตชนิดกิน หรือฉีด อาจเกิดฤทธิ์ข้างเคียง (ฤทธิ์อันไม่พึงประสงค์) อย่างไรบ้าง

เมื่อท่านใช้ยานี้อาจมีฤทธิ์ข้างเคียงเกิดขึ้นได้ อย่างได้ตกใจ ฤทธิ์ข้างเคียงที่เกิดจะมากน้อยเพียงใดอยู่ที่ยาแต่ละชนิด ที่พบได้บ่อยคือ

  • ง่วง เป็นฤทธิ์ข้างเคียงที่พบได้บ่อย ดังนั้นท่านจึงควรระมัดระวัง เมื่อต้องทำงานเกี่ยวกับการขับรถ หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกล
  • ตาพร่า เนื่องจากม่านตาไม่สามารถปรับการมองเห็นภาพเหมือนเคย แต่ท่านไม่ต้องตกใจ อาการนี้จะหายได้ภายใน 2 เดือน แต่ถ้าเกิน 2 เดือน ยังตาพร่าอยู่ ควรปรึกษาแพทย์
  • ปากแห้ง เป็นฤทธิ์ข้างเคียงอีกอย่างหนึ่งที่พบได้บ่อย แก้ได้โดยจิบน้ำบ่อย ๆ อมน้ำแข็ง หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง
  • ท้องผูก แก้ได้โดยดื่มน้ำมาก ๆ ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ กินอาหารให้ถูกส่วน แล้วอาการท้องผูกจะหายได้
  • ผิวหนังแห้ง ช่วยได้โดยทาด้วยโลชั่นสำหรับทาผิวแตก และอย่าให้ผิวหนังถูกแดด และลม
  • คัดจมูก ถ้ามีอาการมากควรปรึกษาแพทย์
  • ปัสสาวะลำบาก ถ้าอาการไม่มากอาจหายได้เอง แต่ถ้าอาการมากให้ปรึกษาแพทย์
  • ผิวหนังเกรียมเมื่อถูกแดด ป้องกันโดยใส่เสื้อแขนยาว และใช้ร่ม เมื่อต้องเดินกลางแดด
  • อุณหภูมิในร่างกายเปลี่ยนแปลง ป้องกันโดยในช่วงที่มีอากาศร้อนจัด ควรอยู่ในที่ที่มีอากาศเย็น อย่าทำงาน หรือออกกำลังกายมากเกินควร บางครั้งท่านจะรู้สึกหนาวมากกว่าผู้อื่น ก็ควรใส่เสื้อกันหนาวช่วย
  • ความดันเลือดต่ำ ความดันเลือดต่ำเป็นฤทธิ์ข้างเคียงอีกประการหนึ่งที่พบบ่อย ดังนั้นเมื่อท่านจะเปลี่ยนอิริยาบทจากนอนเป็นนั่ง นั่งเป็นยืน หรือยืนเป็นเดิน ควรค่อย ๆ เปลี่ยนช้า ๆ และในทางกลับกันก็เช่นเดียวกัน
  • น้ำหนักตัวเพิ่ม ควรลดอาหารประเภทแป้ง ไขมัน ขนมหวาน และออกกำลังสม่ำเสมอ จะช่วยป้องกันไม่ให้น้ำหนักมากเกินไป
  • การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อผิดปกติ ยารักษาโรคจิตอาจจะทำให้เกิดการตึงเครียดของกล้ามเนื้อ ทำให้แขนขาสั่น บิด หรือเกร็ง ซึ่งมักทำให้ผู้ป่วยตกใจ กังวล เมื่อเกิดอาการเช่นนี้ท่านไม่ต้องตกใจ ควรบอกแพทย์ผู้รักษาท่าน แพทย์จะสั่งยาแก้อาการนี้ให้ทุเลา และหายได้
  • อาการอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้น คือ น้ำลายไหล ลิ้นคับปาก พูดไม่ชัด อย่าลืมบอกแพทย์

จะใช้ยาอื่นร่วมกับยารักษาโรคจิตได้หรือไม่

ยาหลายชนิดจะมีผลต่อการรักษา เช่น ยาลดกรดในกระเพาะอาหาร ถ้าท่านจำเป็นต้องใช้ยานี้ควรกินยารักษาโรคจิตก่อน 2 ชั่วโมง ยาลดความอ้วนก็เป็นยาอีกกลุ่มหนึ่ง ที่จำทำให้การรักษาด้วยยารักษาโรคจิตไม่ได้ผล ดังนั้นควรงดยาประเภทลดความอ้วน ขณะที่ท่านกำลังกินยาแก้โรคจิต ควรปรึกษาแพทย์ หรือเภสัชกรก่อน เมื่อท่านมีความจำเป็นต้องใช้ยาอื่นในระหว่างรักษาด้วยยารักษาโรคจิต

เมื่อใช้ยารักษาโรคจิตจะดื่มเหล้าได้หรือไม่

เมื่อท่านกำลังใช้ยารักษาโรคจิตอยู่ ถ้าดื่มเหล้าจะทำให้ท่านง่วงนอนมากขึ้น ตาพร่ามากขึ้น อาการทางจิตของท่านจะไม่ดีขึ้น ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงการดื่มเหล้า

เมื่อใช้ยารักษาโรคจิตจะต้องรักษาไปนานเท่าไร

การกินหรือฉีดยาตามแพทย์สั่งเป็นสิ่งจำเป็น มีบ่อยครั้งผู้ป่วยต้องกลับเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลใหม่ เนื่องจากการหยุดยา โดยที่แพทย์มิได้บอกให้หยุด ฉะนั้นแม้ว่าท่านจะรู้สึกสบายดีแล้ว และอยากจะหยุดยาหรือลดยา ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ ถ้าหยุดยาด้วยตนเองกระทันหัน โดยไม่ปรึกษาแพทย์ อาจทำให้อาการของโรคกลับเป็นซ้ำได้อีก

ยารักษาโรคจิตเสพติดหรือไม่

ยารักษาโรคจิตทุกชนิดไม่ทำให้เสพติด แต่การใช้ยานี้จำเป็นต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์เสมอ ไม่ควรซื้อยากินเอง เพราะอาจเกิดอันตราย

ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ ในเครือ บริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ จำกัด (มหาชน)
ผู้ประพันธ์