Articles

ภาวะหัวแม่เท้าเอียง Hallux Valgus หรือ Bunion

By noppol
4

ภาวะหัวแม่เท้าเอียง Hallux Valgus หรือ Bunion

เป็นภาวะความผิดรูปของนิ้วหัวแม่เท้าที่ส่วนปลายเอียงออกด้านนอกเข้าหานิ้วชี้และโคนนิ้วหัวแม่เท้าเอียงเข้าด้านในแยกออกจากนิ้วอื่นทำให้ปลายเท้าแบนกว้างขึ้น เมื่อเป็นมากขึ้นปลายนิ้วหัวแม่เท้าจะซ้อนใต้นิ้วเท้าเมื่อนิ้วเท้าเอียงไปทำให้แรงดึงในเส้นเอ็นต่างๆ ของนิ้วเท้า ผิดแนวไปก็จะเป็นตัวเสริมทำให้ผิดรูปเป็นมากขึ้นเรื่อยๆ และมีการอักเสบของข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้า

สาเหตุ

1. กรรมพันธุ์ หรือความผิดปกติตั้งแต่เกิด เช่น เท้าแบน นิ้วหัวแม่เท้ายาวมาก นิ้วหัวแม่เท้าเกออกเอง

2. การอักเสบของข้อในผู้ที่เป็นโรคข้ออักเสบเรื้อรัง (rheumatoid arthritis) เกิดการอักเสบทำให้กล้ามเนื้อ และเส้นเอ็นผิดปกติความผิดรูปจะค่อยเป็นค่อยไป พร้อมกับอาการปวดที่โคนนิ้วหัวแม่เท้า

3. มักเป็นในผู้หญิงวัยกลางคนขึ้นไป มีประวัติใส่รองเท้าส้นสูง, ปลายรองเท้าแหลมบีบปลายเท้า

แนวทางการรักษา

1. การรักษาโดยวิธีไม่ผ่าตัด ในรายที่มีอาการไม่มาก สามารถดึงหรือดันแก้ไขได้ไม่มีข้อเสื่อม

  • ใส่รองเท้าขนาดพอดี ไม่คับ ปลายรองเท้ากว้าง (wide toe box) ใส่แล้วพอขยับนิ้วเท้าได้บ้าง ไม่บีบรัด นิ้วเท้าพื้นรองเท้านุ่มหรือตัดรองเท้าพิเศษ (หลีกเลี่ยงร้องเท้าปลายแหลมและส้นรองเท้าสูงมากกว่า 2 นิ้ว)
  • การนวด การยืด การแช่น้ำอุ่น หรือ ประคบด้วยความเย็น อาจช่วยให้อาการปวดลง
  • การใช้กายอุปกรณ์ เช่น เฝือกอ่อน หรือ พันผ้ารัดนิ้วเท้าหรืออุปกรณ์ใส่ระหว่างนิ้ว (Bunion Splint, toe spacer)
  • กินยาแก้ปวดลดอาการอักเสบที่ไม่ใช่สเตอรอยด์ ยาคลายกล้ามเนื้อ
  • กายภาพบำบัด

2. การรักษาโดยวิธีผ่าตัด ข้อบ่งชี้มีอาการปวดร่วมกับข้อผิดรูปมากขึ้น มีลักษณะของข้อเสื่อมเกิดขึ้นวิธีผ่าตัด เช่น ตัดก้อนที่นูนออก, ตัดกระดูกเพื่อเปลี่ยนแนวให้ตรงขึ้น, การเชื่อมข้อ เป็นต้นขึ้นอยู่กับลักษณะความผิดปกติของนิ้วเท้าว่ามากน้อยขนาดไหนและเกิดจากสาเหตุอะไร หลังผ่าตัดผู้ป่วยสามารถเดินได้ในสัปดาห์แรกโดยอาจใช้ไม้เท้าช่วยพยุง

การผ่าตัดมีหลายวิธีขึนกับความรุนแรง และความชำนาญของแพทย์

การผ่าตัดภาวะหัวแม่เท้าเอียง Hallux Valgus โดยใช่แผลเล็ก SERI operation SERI ย่อมาจาก S- safe ปลอดภัย E- effective ได้ผลดี R- Rapid ผ่าตัดใช้เวลาน้อย I- Inexpensive ค่าใช้จ่ายไม่แพง

การผ่าตัดแบบ SERI เป็นการผ่าตัดแบบแผลเล็ก Minimal invasive โดยแผลมีขนาดประมาณ 1 cm. บริเวณด้านในของนิ้วหัวแม่เท้าใช้เวลาในการผ่าตัดสั้นมากประมาณ 15-30 นาที ต่อข้าง, เหล็กที่ใช้ยึดเป็นเหล็กที่มีราคาไม่แพง

ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ ในเครือ บริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ จำกัด (มหาชน)
ผู้ประพันธ์