Articles

ทำไงดี….ลูกฉี่รดที่นอน

By noppol
6

ทำไงดี….ลูกฉี่รดที่นอน

ไม่แปลกนะครับ ถ้าลูกน้อยวัยทารกจะปัสสาวะรดที่นอน แต่จะเป็นปัญหาแน่ ถ้าลูกโตแล้วยังปัสสาวะรดที่นอนอยู่ โดย ทั่วไปเราจะถือว่าเป็นปัญหาเมื่อลูกอายุเกิน 5 ปี แล้วยังปัสสาวะรดที่นอนอยู่ ส่วนใหญ่คนที่จะกังวลมักเป็นคุณพ่อคุณแม่ เด็กเล็กมักเฉยๆ ไม่เดือดร้อนอะไร ส่วนเด็กโตจะกังวลเวลาถูกญาติ พี่น้องล้อ หรือถูกคุณพ่อคุณแม่ดุว่า และจะยิ่งกังวลเวลาจะต้องไปเข้าค่ายพักแรม เช่น เข้าค่ายลูกเสือเนตรนารี เพราะจะอาย เวลาเพื่อนรู้ว่าโตแล้วยังฉี่รดที่นอนอีก

สาเหตุของปัสสาวะรดที่นอน ก็คือความไม่พร้อมของระบบประสาทในการควบคุมการปัสสาวะเวลากลางคืน โดย กลไกนี้จะมาจากสมองผ่านไขสันหลัง ลงไปควบคุมกระเพาะปัสสาวะซึ่งอยู่บริเวณท้องน้อยของเรานั่นเองครับ นอกจากนี้ปัสสาวะรดที่นอนในเด็กโตยังอาจเกิดจากความเครียด ปัญหาทางจิตใจ เด็กเล็กอาจเกิดจากการที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ได้ฝึกเรื่องการขับถ่ายของลูกตาม วัยอันควรครับ อาการปัสสาวะรดที่นอนนั้นมักจะค่อยๆ หายไปเมื่อลูกอายุมากขึ้น โดยเมื่อโตเป็นวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่แล้ว มีน้อยคนมากที่ยังปัสสาวะรดที่นอน

ปัสสาวะรดที่นอน 2 แบบ

ปัสสาวะรดที่นอนแบ่งเป็น 2 แบบ คือ แบบ แรก ไม่เคยควบคุมการปัสสาวะในเวลากลางคืนได้เลย มักพบในเด็กเล็ก แบบที่ 2 เคยควบคุมได้แล้ว แต่มาเกิดปัสสาวะรดที่นอนอีกภายหลัง มักพบในเด็กโต และอาจมีเรื่องความเครียด ปัญหาทางจิตใจมาเกี่ยวข้องครับ

เมื่อลูกมีปัญหาปัสสาวะรดที่นอนควรพาไปพบแพทย์ครับ แพทย์ มักส่งตรวจปัสสาวะก่อนเพื่อดูว่ามีการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะหรือไม่ ถ้าผลตรวจปัสสาวะปกติ แพทย์ก็จะอธิบายและให้คำแนะนำต่อไป บางรายถ้าเป็นมากๆ คุณหมออาจพิจารณาให้ยาเพื่อช่วยให้อาการปัสสาวะรดที่นอนลดลงครับ

วิธีช่วยลูกเรื่องปัสสาวะรดที่นอน

คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยเหลือลูกด้วยวิธีต่างๆ ดังต่อไปนี้ครับ

  • ไม่ควรให้ลูกกินน้ำ หรือนมก่อนนอน ถ้า จะกินขนมหรือของว่าง ก็ควรกินให้เรียบร้อยหลังอาหารเย็นครับ เพราะเวลากินขนม ของว่างก็มักจะมีการกินน้ำมากๆตามมาเสมอ นอกจากนี้ก็ไม่ควรให้กินอาหารเย็นใกล้เวลานอนจนเกินไป ถ้าเวลารับประทานอาหารเย็นของครอบครัวไหน ใกล้เวลานอนมากไป ก็อาจต้องเลื่อนมื้ออาหารเย็นลงไปช่วงเย็นแทนครับ
  • ให้ลูกปัสสาวะก่อนเข้านอนทุกคืน
  • อาจปลุกลูกให้ลุกขึ้นมาปัสสาวะในเวลากลางคืน โดย กะเวลาปลุกก่อนที่ลูกจะเริ่มปัสสาวะรดที่นอน เช่นถ้าสังเกตว่าลูกมักปัสสาวะรดที่นอน 2 ครั้งต่อคืน ประมาณเวลา 5 ทุ่ม และเช้ามืดตี 5 ดังนั้นก่อนลูกเข้านอนตอน 3 ทุ่ม ก็ให้ลูกปัสสาวะก่อนจะเข้านอน ส่วนคุณพ่อคุณแม่มักนอนดึกกว่าลูก ก่อนพ่อแม่จะเข้านอนเช่นตอน 5 ทุ่มก็ปลุกลูกขึ้นมาปัสสาวะอีกครั้ง แล้วคุณพ่อคุณแม่ก็ตื่นขึ้นมาเพื่อปลุกลูกอีกครั้งตอนตี4 เพื่อดักการปัสสาวะรดที่นอนตอนตี 5 ถึงลูกงัวเงียไม่ยอมตื่น ก็ต้องพยายามประคองลูกให้ลุกขึ้นมานั่งกระโถนหรือชักโครก ถึงบางครั้งจะไม่มีปัสสาวะออกมาก็ไม่เป็นไรครับ แต่ถ้าคุณพ่อคุณแม่ต้องทำงานตอนเช้า ง่วงมาก ลุกไม่ไหว ก็จำเป็นต้องงดการปลุกครั้งที่2 ไปครับ เอาเท่าที่พอทำได้ การปลุกให้ขึ้นมาปัสสาวะนี้ช่วยลดการปัสสาวะรดที่นอนได้มาก แต่ถ้าหยุดปลุกก็อาจจะกลับมาปัสสาวะรดที่นอนอีก
  • อาจฝึกให้ลูกร่วมรับผิดชอบเวลาปัสสาวะรดที่นอน เช่นให้ลูกช่วยเปลี่ยนผ้าปูที่นอน ถ้าเป็นเด็กโตอาจให้ช่วยคุณแม่ซักผ้าปูที่นอนตอนเช้า
    ใบดาว (Star chart) เป็น การปรับพฤติกรรมที่ดีมากครับ ใบดาวจะเป็นรูปดาว ตามวันในปฏิทิน (ทำเองก็ได้) ให้คุณพ่อคุณแม่บอกลูกว่าถ้าไม่ฉี่รดที่นอน พ่อแม่จะให้ดาว โดยให้ลูกระบายสี หรือติดสติ๊กเกอร์ในใบดาว ถ้าได้ 2 ดาวใน 1 สัปดาห์ ถึงวันเสาร์อาทิตย์ อยากได้อะไร พ่อแม่จะซื้อให้เป็นรางวัล หรืออยากให้พาไปเที่ยว ไปกินไอศกรีมก็ได้ครับ ถ้าทำได้สำเร็จ สัปดาห์ต่อไปก็ค่อยๆ เพิ่มเป็น 3 ดาว 4 ดาว จนกระทั่งเต็มหมดคือไม่ปัสสาวะรดที่นอนเลย การทำใบดาวนั้นจะได้ผลดีอยู่ที่การให้ความสนใจของพ่อแม่ครับ ตอนเช้าก่อนจะออกจากบ้านก็ให้ทักถามว่าวันนี้ได้ดาวหรือเปล่า ถ้าเขาได้ดาวพ่อแม่ต้องแสดงความดีใจและชมลูกให้มากๆ เข้าไว้ครับ ไม่ควรดุว่า หรือลงโทษนะครับ เพราะ ปัสสาวะรดที่นอนไม่ได้เกิดจากความไม่รับผิดชอบ เขาไม่ได้ตั้งใจจะเป็นอย่างนั้น การดุว่าหรือลงโทษนอกจากจะไม่ได้ช่วยให้อาการดีขึ้นยังไปมีผลกระทบต่อความ ภาคภูมิใจในตัวเองของลูกอีกด้วยครับ ถ้าลองทำตามคำแนะนำแล้วยังไม่ค่อยดีขึ้นก็ควรปรึกษาแพทย์ครับ
    เรื่องปัสสาวะรดที่นอนนั้นดูเหมือนไม่มีอะไร แต่ บ่อยครั้งก็ทำให้พ่อแม่กังวลใจมาก อย่างไรก็ตามการให้ความเข้าใจลูก พร้อมที่จะให้การประคับประคอง และช่วยเหลือก็จะทำให้ลูกผ่านพ้นปัญหานี้ไปได้เมื่อโตขึ้นครับ

ที่มา : นพ.กมล แสงทองศรีกมล
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ ในเครือ บริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ จำกัด (มหาชน)
ผู้ประพันธ์