Articles

ก้อนที่โคนลิ้น (ตอนที่ 1)

By noppol
9

ก้อนที่โคนลิ้น (ตอนที่ 1)

ผู้ป่วยบางท่านมาตรวจที่แผนก หู คอ จมูก ด้วยอาการที่ว่า“สังเกตุพบว่าตัวเองมีก้อนหรือตุ่มประหลาดขึ้นที่โคนลิ้น” เรามาทำความเข้าใจและรู้จักอวัยวะที่เรียกว่า “โคนลิ้น” กันก่อนดีกว่าค่ะโคนลิ้น เป็น ส่วนประกอบส่วนหนึ่งของลิ้น โดยที่โคนลิ้นนั้นกินอาณาบริเวณ 1 ใน 3 ด้านหลังของลิ้น เมื่อเราอ้าปากขึ้นส่องกระจก จะพบว่าสองข้างของโคนลิ้นจะประกอบไปด้วย ฟันกรามล่าง (ซี่ในสุด) และต่อมทอนซิล… ส่วนทางด้านบนก็จะมีเพดานอ่อนและลิ้นไก่… ส่วนทางด้านหลังจะเป็นเยื่อบุผนังของคอหอย… ด้านล่างของโคนลิ้นจะเชื่อมต่อกับอวัยวะที่เรียกว่า ฝาปิดกล่องเสียง นอกจากนี้ที่เยื่อบุผิวของโคนลิ้นจะมีตุ่มรับรสกระจายอยู่ทั่วไป โดยทำหน้าที่รับรสขมเป็นหลัก

โคนลิ้นมีหน้าที่และความสำคัญอย่างไร?

• เมื่อเรากำลังเคี้ยวอาหาร : โคน ลิ้นและเพดานอ่อน (รวมทั้งลิ้นไก่) จะเคลื่อนที่มาชิดกันเพื่อป้องกันไม่ให้อาหารที่กำลังถูกบดเคี้ยวนั้น เคลื่อนตัวเองไปในคอหอยก่อนเวลาอันควร นั่นทำให้เราเคี้ยวอาหารได้สะดวกและละเอียดมากขึ้น
• เมื่อเราต้องการกลืนอาหาร : เพดาน อ่อนจะยกตัวสูงขึ้นเพื่อปล่อยให้อาหารสามารถเคลื่อนจากช่องปากลงไปในคอหอย ในคณะเดียวกันโคนลิ้นจะขยับตัวเพื่อผลักดันอาหารไปทางด้านหลัง (ลงไปในคอหอย) รวมทั้งโคนลิ้นจะขยับตัวเพื่อผลักให้ฝากล่องเสียงขยับตัวลงไปปิดกล่องเสียง ไว้ ทำให้อาหารที่กำลังขยับจากคอหอยลงไปในหลอดอาหารนั้นไม่สามารถหลุดลงไปใน กล่องเสียงและหลอดลมได้ เราจึงไม่สำลักอาหารในขณะที่กำลังรับประทานอาหาร
• ตุ่มรับรสที่เยื่อบุผิวของโคนลิ้น มีหน้าที่รับรสขม เป็นหลัก
***(โปรดติดตามตอนต่อไปพุธหน้าค่ะ)

แพทย์หญิง จิราวดี จัตุทะศรี
หูคอจมูก
ผู้ประพันธ์