เว็บสุขภาพควงจร
ยาน่าฐ้
  • Print Page
  • Send page to a Friend

คุมกำเนิดอย่างไรให้ถูกวิธี


การใช้ยาคุมกำเนิดเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมสูงสุด เนื่องจากการกินยาเป็นวิธีที่ง่ายไม่เจ็บตัว ราคาถูก ผลป้องกันการตั้งครรภ์ได้สูง ใช้กันอย่างคุ้นเคยมานานแล้ว สะดวก หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป

เมื่อรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดแผงแรก ควรทำอย่างไร

การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการใช้ยา ทั้งในผู้ที่ใช้ยาเป็นครั้งแรก ผู้ที่ต้องการเริ่มใหม่หลังจากใช้ยาไปช่วงหนึ่ง ถ้าจะมีเพศสัมพันธ์ใน 2 สัปดาห์แรก ต้องใช้วิธีคุมกำเนิดอื่นๆร่วมด้วย เช่น ให้ฝ่ายชายใช้ถุงยางอนามัย เพราะยาจะยังไม่มีผลในการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ทันที หลังจากนั้นสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ ยกเว้นถ้าลืมกินยาในบางกรณีอาจต้องใช้การคุมกำเนิดวิธีอื่นๆร่วมด้วยอีกเช่นกัน

ทำอย่างไรหากต้องกินยาอื่นร่วมกับยาเม็ดคุมกำเนิด

ถ้ามีการเจ็บป่วยอื่นๆขณะที่ใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด เมื่อไปพบแพทย์ หรือซื้อยากินเองควรแจ้งให้แพทย์หรือเภสัชกร ทราบว่ากำลังใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดอยู่ เนื่องจากมียาหลายชนิด เช่น ยารักษาวัณโรค ลมชัก และยาปฏิชีวนะบางตัวที่ทำให้ประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกำเนิดลดลงเมื่อนำมาใช้ร่วมกัน และอาจส่งผลให้มีเลือดออกผิดปกติ หรือตั้งครรภ์ได้ ซึ่งหากต้องใช้ยาเหล่านั้นเป็นเวลานาน อาจต้องเลือกยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีปริมาณตัวยาสูงขึ้น หรือเปลี่ยนไปใช้วิธีคุมกำเนิดแบบอื่นแทน

ทำอย่างไรถ้าลืมกินยาเม็ดคุมกำเนิด

ยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นยาที่ต้องใช้อย่างต่อเนื่อง การลืมกินยาเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยๆ แม้ว่าไม่เป็นอันตรายแต่ก็มีผลเสีย เช่น ทำให้ผู้ใช้มีเลือดออกกะปริดกะปรอย และถ้าลืมกินยาบ่อยๆอาจเกิดการตั้งครรภ์ จึงควรกินยาในเวลาเดียวกันทุกวัน เก็บยาในที่เห็นได้ง่ายๆ เพื่อช่วยเตือนไม่ให้ลืมกินยา กรณีที่ลืมกินยาแล้วให้แก้ไข ดังนี้

  1. เมื่อลืมกินยา 1 เม็ด ให้กินทันทีที่นึกได้ แล้วกินที่เหลือไปตามปกติจนหมดแผง
  2. เมื่อลืมกินยา 2 เม็ดติดต่อกัน ให้กินวันละ 2 เม็ด ใน 2 วันถัดมา แล้วกินที่เหลือไปตามปกติจนหมดแผง
  3. ลืมกินมากกว่า 2 เม็ดติดต่อกัน หยุดกินยาที่เหลือ แล้วใช้วิธีคุมกำเนิดชั่วคราวก่อน เช่น ใช้ถุงยางอนามัย
    แล้วรอให้รอบเดือนมา จึงเริ่มกินแผงใหม่ภายใน 5 วัน นับจากวันแรกที่ประจำเดือนมา
สำหรับผู้ที่ลืมกินยาบ่อยๆควรเปลี่ยนไปใช้วิธีคุมกำเนิดอื่นๆ เช่น ยาฉีดคุมกำเนิด ห่วงอนามัย เป็นต้น ซึ่งจะให้ผลป้องกันการตั้งครรภ์ดีกว่าเพราะไม่มีการขาดยา แต่จะเลือกวิธีใดนั้นควรปรึกษาแพทย์เพื่อให้ได้วิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับตนเองมากที่สุด

FAQ (คำถามที่พบบ่อย)

1.) Primolut N เป็นยาประเภทอะไร มีสรรพคุณอย่างไร เมื่อรับประทานแล้วมีผลต่อร่างกายอย่างไรบ้าง

ยา Primolut N เป็นชื่อการค้าของยาฮอร์โมน Norethisterone ซึ่งมีข้อบ่งใช้หลายประการ เช่น ใช้รักษาอาการผิดปกติที่เกิดก่อนมีประจำเดือน, อาการเลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูก, เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่, ภาวะขาดประจำเดือน, การเลื่อนประจำเดือน เป็นต้น ในแต่ละข้อบ่งใช้จะมีวิธีให้ยาและจำนวนวันที่ให้ยาแตกต่างกันบ้าง ผลข้างเคียงที่พบได้คืออาจมีคลื่นไส้บ้าง ซึ่งสามารถใช้ยาต่อได้ แต่หากเกิดปวดศีรษะรุนแรงบ่อยครั้ง ปวดแปลบเวลาหายใจ ควรหยุดยาและปรึกษาแพทย์ทันที

2.) Primolut N ใช้เลื่อนประจำเดือนได้จริงหรือเปล่า

การใช้ฮอร์โมน Norethisterone นี้เพื่อปรับรอบเดือน สามารถใช้เลื่อนประจำเดือนเข้า-ออกได้ โดยหลักการทำงาน คือ ตัวฮอร์โมน (ซึ่งเป็นชนิดเดียวกับที่พบหลังไข่ตก) จะไปหล่อเลี้ยงผนังเยื่อบุโพรงมดลูกให้มีเลือดและอาหารต่างๆที่จำเป็นมาหล่อเลี้ยง ถ้าหยุดรับประทานยา เยื่อบุนั้นจะฝ่อไปเนื่องจากไม่มีอะไรไปหล่อเลี้ยง ทำให้หลุดลอกออกมาเป็นประจำเดือน โดยทั่วไปการเลื่อนประจำเดือนไม่แนะนำให้เลื่อนเกิน 7-10 วัน เพราะจะทำให้ต้องรับประทานยาในปริมาณที่สูงกว่าปกติ จึงอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงมากขึ้นและเกิดการแปรปรวนในรอบเดือนถัดไป

3.) การรับประทานยาคุมกำเนิดกับยา Primulut N เหมือนกันหรือว่าต่างกันอย่างไร

Primolut N เป็นยาในกลุ่มฮอร์โมนประเภทโปรเจสโตเจน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่มีคุณสมบัติคล้ายกับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่พบตามธรรมชาติในเพศหญิง
การรับประทานยา Primolut N จะสามารถทำให้ประจำเดือนมาได้โดยในช่วงแรกแพทย์จะให้ทานยาที่เป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนก่อน จากนั้นให้ทานยา Primolut N อีกประมาณ 10 วัน จากนั้นจะมีประจำเดือนมาหลังหยุดรับประทานยาเม็ดสุดท้ายประมาณ 2-3 วัน เพื่อเป็นการปรับรอบประจำเดือน แต่ในส่วนกรณีของการทานยา Primolut N เดี่ยวๆ นั้น มักจะใช้ในกรณีที่ต้องการเลื่อนช่วงเวลาที่ต้องการมีประจำเดือน

สำหรับยาเม็ดคุมกำเนิดจะประกอบด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ 2 ชนิด คือ เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนซึ่งจะมีการออกฤทธิ์คล้ายกับฮอร์โมนตามธรรมชาติที่มีอยู่ในร่างกายของผู้หญิง ปกติจะใช้ป้องกันการตั้งครรภ์