การผ่าตัดขยายช่องทางเส้นประสาทที่กระดูกสันหลังส่วนเอว

กระดูกสันหลังส่วนเอว เป็นกระดูกสันหลังที่พบบ่อยว่าก่อให้เกิดปัญหาการกดทับต่อเส้นประสาท ทำให้เกิดอาการปวดขา ชาลงขา ทำให้เดินในระยะได้สั้นลง ผู้ป่วยบางรายอาจจะมีอาการของการกดทับเส้นประสาทอย่างรุนแรงจนอ่อนแรงคล้ายเป็นอัมพาต ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรง และมีความจำเป็นต้องผ่าตัด การผ่าตัดที่ถือเป็นหัวใจหลักของการรักษา คือ การทำผ่าตัดขยายช่องทางของเส้นประสาท หรือการทำ Laminectomy หากเปรียบเทียบเส้นประสาท เป็นดังช่องที่อยู่ในถ้ำแล้วการขยายช่องทางเส้นประสาทคือการยกหลังคาถ้ำให้สูงขึ้นนั่นเอง

เทคนิคการผ่าตัด Laminectomy เป็นเทคนิคการผ่าตัดที่มีระยะเวลา มีประวัติศาสตร์ของการประสบความสำเร็จมายาวนานเป็นร้อยปี ดังนั้น จึงเป็นที่ยอมรับว่าการรักษาโรคกระดูกสันหลังทับเส้นประสาทส่วนเอว โดยการผ่าตัดโดนเทคนิคนี้ จึงเชื่อใจได้ว่าจะทำให้ผู้ป่วยกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติ อย่างไรก็ตาม เทคนิคของศัลยแพทย์ผู้ผ่าตัดกระดูกสันหลังเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้การผ่าตัดครั้งนี้ประสบความสำเร็จหรือไม่ การผ่าตัดขยายช่องทางออกของเส้นประสาท หรือวิธี Laminectomy นี้ จำเป็นที่จะต้องทำด้วยความละเอียดถี่ถ้วน และจะต้องขยายช่องทางของเส้นประสาทให้เกิดความโล่ง อย่างสมบูรณ์แบบ มิฉะนั้นจะก่อให้เกิดปัญหาการผ่าตัดแล้วไม่หายปวดเกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะจุดเล็กๆ น้อยๆ ตรงทางออกของเส้นประสาทนั้น ถือเป็นบริเวณที่คับขัน (Critical Area) ที่จะต้องขยายให้โล่งให้ได้ การใช้กล้องที่มีกำลังขยายช่วยในการผ่าตัด หรือการใช้แว่นตาที่มีกำลังขยายสูงในขณะผ่าตัด เป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างหนึ่ง ในการช่วยทำให้การผ่าตัดขยายช่องทางออกเส้นประสาทนี้ประสบความสำเร็จได้

ผู้ป่วยแต่ละรายที่มีพยาธิสภาพกดทับต่อเส้นประสาทตรงบริเวณกระดูกสันหลังส่วนเอวนั้นแต่ละรายมีพยาธิสภาพไม่เหมือนกัน ประสบการณ์ของศัลยแพทย์ เครื่องมือการวินิจฉัยที่ทันสมัย อาทิเช่น การทำ MRI ที่มีกำลังความคมชัดสูงเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องใช้ เพื่อให้การผ่าตัด เทคนิคนี้ประสบความสำเร็จกับผู้ป่วย โดยทั่วไปผู้ป่วยใช้เวลาในการรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นระยะเวลาประมาณ 4-5 วัน หลังการผ่าตัดประมาณ วันที่ 3 ผู้ป่วยสามารถเดินได้ ในกรณีที่ผู้ป่วยมีการกดทับเส้นประสาทและก่อให้เกิดอาการปวด เมื่อผ่าตัดเสร็จแล้ว อาการป่วยก็จะหายได้ในเร็ววัน อาการชาที่เกิดขึ้นเช่น เดียวกันก็มักจะค่อยๆหายได้ในที่สุด นอกจากนี้ สิ่งที่เห็นได้ชัดก็คือ การเดิน ผู้ป่วยจะเดินได้ดีขึ้น จากที่เคยเดินได้ไม่กี่ร้อยเมตร ไม่กี่สิบเมตรก็จะเดินได้เป็นระยะทางเพิ่มขึ้น ตามลำดับ การผ่าตัดลามิเนกโตมี่ Laminectomy หรือการผ่าตัดขยายช่องทางของเส้นประสาทนี้ ถือว่าเป็นหัวใจหลักของการผ่าตัดทางกระดูกสันหลัง ที่จะไม่ใช่กระดูกสันหลังทุกคนจะต้องทำให้ดี ได้เป็นอย่างดี และการผ่าตัดด้วยเทคนิคนี้ ได้พิสูจน์ตัวเองแล้วเป็นระยะเวลาเป็นร้อยปีว่า เป็นการผ่าตัดที่ได้ผลดี และยังคงมีใช้ต่อเนื่องไปอีก แสดงให้เห็นว่า พยากรอัตราการประสบความสำเร็จในการผ่าตัดนี้มีสูง จนเป็นที่น่าพอใจ ผู้ป่วยจึงไม่น่าวิตกกังวนมากนัก หากมีความจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเพื่อขยายช่องทางออกไป ในกรณีที่เป็นโรคกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท

ที่มา : นาวาอากาศเอก นพ.ทายาท บูรณกาล
ผู้อำนวยการศูนย์กระดูกสันหลังครบวงจร รพ.กรุงเทพ