มะเร็งลำไส้ใหญ่

มะเร็งลำไส้ใหญ่ มะเร็งลำไส้ใหญ่มักพบในกลุ่มประชาชนที่ชอบรับประทานอาหารประเภทเนื้อสัตว์ อาหารไขมันสูง สูบบุหรี่จัด ดื่มเครื่องดื่มประเภทแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก อย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน แต่ไม่ชอบรับประทานอาหารประเภทผักผลไม้ อาหารที่มีกากใย ไม่ออกกำลังกาย

มะเร็งของลำไส้ใหญ่ เป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ เราสามารถป้องกันการเกิดโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ โดยการรับประทานผักและผลไม้มากๆ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่ และควรตรวจสุขภาพเป็นประจำร่วมกับการตรวจหามะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ และสมาชิกในครอบครัวที่มีประวัติมะเร็งลำไส้ใหญ่ หากมีอาการผิดปกติต่างๆ เกิดขึ้นก็ควรรีบพบแพทย์

การตรวจวินิจฉัยเพื่อค้นหามะเร็งลำไส้ใหญ่

1. การตรวจหาเลือดที่ปนมากับอุจจาระ (Fecal Occult Blood Test) วิธีนี้สามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ประมาณ 35% เป็นวิธีการตรวจที่สะดวก แต่ผู้ป่วยต้องงดอาหารจำพวกเนื้อแดง หยุดยาแอสไพริน ยาบำรุงเลือด การตรวจวิธีนี้มีความไวในการตรวจหามะเร็งระยะเริ่มแรกค่อนข้างต่ำ
2. การตรวจลำไส้ใหญ่ด้านซ้ายโดยการส่องกล้อง (Sigmoidoscopy) สามารถตรวจพบมะเร็งได้ประมาณ 70% หากผู้ป่วยมีมะเร็งที่ด้านขวาก็จะหาไม่พบ การตรวจด้วยวิธีนี้แพทย์จะแนะนำให้ตรวจซ้ำทุกๆ 5 ปี
3. การตรวจลำไส้ใหญ่ทั้งหมดโดยการส่องกล้อง (Colonoscopy) เป็นวิธีการตรวจมาตรฐานที่มีความแม่นยำ และความไวสูง ถ้าพบเนื้องอกหรือมะเร็งลำไส้ใหญ่ แพทย์สามารถตัดชิ้นเนื้อมาตรวจได้ วิธีนี้ควรตรวจทุกๆ 10 ปี
4. การตรวจลำไส้ใหญ่โดยการสวนแป้ง และเอกซเรย์ (Barium Enema) มีความแม่นยำน้อยกว่าการส่องกล้อง วิธีนี้ควรตรวจทุกๆ 5 ปี
5. การตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็งลำไส้ในเลือด (Carcino-embryonic Atigen / CEA) ใช้ได้ดีในการตรวจก่อนและหลังการผ่าตัด เพื่อกำหนดระยะเวลาในการติดตามผลการรักษา การตรวจวิธีนี้ไม่แนะนำให้ใช้เพื่อตรวจคัดกรองหามะเร็งลำไส้ใหญ่ เพราะมีความถูกต้องค่อนข้างต่ำ
6. การตรวจทางเอกซเรย์ ได้แก่เอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการตรวจโดยใช้แม่แหล็กไฟฟ้า

การรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ขึ้นอยู่กับระยะของโรค (Staging) โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่

• ระยะที่ 1 และ 2 มะเร็งอยู่เฉพาะในลำไส้
• ระยะที่ 3 มะเร็งเริ่มลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลือง
• ระยะที่ 4 เป็นระยะแพร่กระจาย อาจแพร่ไปยังปอดหรือตับ

การรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่

• การรักษาโดยการผ่าตัด ถือเป็นการรักษาหลักของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ เป้าหมายคือตัดลำไส้บริเวณที่เป็นมะเร็งออกให้มากพอ รวมทั้งตัดต่อมน้ำเหลืองบริเวณนั้นออกด้วย
• การรักษาโดยการให้ยาเคมีบำบัด มีประโยชน์มากในระยะที่ 3 ส่วนในระยะที่ 2 นั้นยังมีข้อโต้แย้งถึงผลดี และผลเสียของการให้ยากันอยู่ ส่วนในระยะที่ 4 นั้น การพยากรณ์โรคจะไม่ค่อยดี
• การรักษาโดยการฉายรังสี ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับการรักษา เพื่อพิจารณาถึงผลดีและผลเสียของการฉายรังสีโดยละเอียด

ที่มา : นพ.สรวุฒิ พิทยาภา
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ