โพสต์ 1 ส.ค. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 3,645 Views

ไวรัสเวสต์ไนล์ (West Nile virus)

ไวรัสเวสต์ไนล์ (West Nile virus)

เป็นไวรัสอีกชนิดหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคไข้สมองอักเสบ จัดอยู่ในกลุ่มฟลาวิไวรัส กลุ่มเดียวกับไวรัสแจแปนนีสบีที่ก่อให้เกิดโรคไข้สมองอักเสบเช่นกัน และไวรัสเดงกี่ที่ก่อให้เกิดโรคไข้เลือดออก เชื้อนี้ทำให้เกิดภาวะสมองอักเสบ ไข้เฉียบพลันที่มีผื่นร่วมด้วย ต่อมน้ำเหลืองโต และอาการทางข้อ นักวิทยาศาสตร์ค้นพบเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์ครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1937 ที่ประเทศยูกันดาในทวีปแอฟริกา ต่อมาพบเชื้อในการระบาดที่ประเทศอียิปต์ ในทวีปยุโรปตอนใต้ เช่น ประเทศฝรั่งเศส อิตาลี โปรตุเกส รวมทั้งทวีปเอเชียตอนใต้ และทวีปอเมริกา

เมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1999 มีการระบาดของโรคไข้สมองอักเสบจากเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์ ในประเทศสหรัฐอเมริกา เริ่มพบการระบาดที่รัฐนิวยอร์ก ผู้ป่วยสมองอักเสบ 58 ราย เสียชีวิต 6 ราย การระบาดครั้งนั้น พบว่านกที่อยู่ในสวนสัตว์บร๊อนซ์ในกรุงนิวยอร์ก ส่วนใหญ่มีไวรัสอยู่ และอาจเป็นตัวแพร่กระจายโรค การระบาดของไวรัสเวสต์ไนล์ในกรุงนิวยอร์กเมื่อปี ค.ศ. 1999 ทำให้ชาวอเมริกันเสียชีวิตกว่า 560 คน ซึ่งร้อยละแปดสิบของผู้ติดเชื้อจะไม่แสดงอาการของโรค ปัจจุบันก็ยังมีการระบาดของไวรัสเวสต์ไนล์ในสหรัฐอเมริกาเป็นครั้งคราวอยู่เสมอๆ และนับเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญอย่างหนึ่ง

 

บันทึกประวัติศาสตร์

  1. พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ ซึ่งสิ้นพระชนม์ในวัยเพียง 33 พรรษา จากบันทึกที่มีปรากฎไว้เป็นหลักฐานว่า พระองค์เสด็จสวรรคตด้วยสาเหตุประชวร ซึ่งอาจเป็นจากการติดเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์ ด้วยความเป็นไปได้จากการที่ก่อนหน้านี้ทรงเสด็จเยือนบาบิโลน เมโสโปเตเมีย และอิรัก
  2. นักประวัติศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญคนหนึ่งสันนิษฐานว่า ทรงเป็นโรคไข้สมองอักเสบเวสต์ไนล์ โดยติดเชื้อไวรัสมาจากยุงกัด ทรงมีไข้สูงหลายวัน และในวันท้ายๆ พระองค์เคลื่อนไหวท่อนล่างของพระองค์ไม่ได้ ซึ่งก็เป็นอาการหนึ่งของโรคติดเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์

 

ลักษณะการติดเชื้อ

  1. เป็นที่น่าสังเกตว่าไวรัสเวสต์ไนล์ ทำให้เกิดการติดเชื้อโดยไม่มีอาการ มากกว่ามีอาการ ในอัตราสูงถึงประมาณ 300:1 เช่นเดียวกับไวรัสแจแปนนีสบี
  2. คนส่วนใหญ่ติดเชื้อโดยไม่มีอาการ คิดเป็นอัตราประมาณร้อยละ 80
  3. ได้มีการศึกษาวิจัยอย่างกว้างขวางถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดการติดเชื้อโดยไม่ปรากฎอาการ แต่ก็ยังไม่ทราบคำตอบที่ชัดเจน
  4. สำหรับไวรัสแจแปนนีสบี ศูนย์ควบคุม และป้องกันโรคติดต่อของสหรัฐ พบว่ามีผู้ติดเชื้อปีละ 30,000-50,000 คนทั่วเอเชีย และมีผู้เสียชีวิตประมาณหนึ่งในสามของผู้ติดเชื้อทั้งหมด

 

การติดต่อ

  1. โรคนี้ติดต่อโดยยุงรำคาญ หรือเรียกว่า ยุงไข้สมองอักเสบ ภาษาอังกฤษเรียกว่า culex มีนกเป็นแหล่งของเชื้อไวรัส
  2. โดยปกติแล้วเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์จะเข้าสู่มนุษย์ได้จากยุงที่กินเลือดนกที่ติดเชื้อ ยุงจึงเป็นพาหะที่สำคัญของไวรัสนี้
  3. ยุงในโลกทั้งหมดมีมากกว่า 2,500 สปีชี่ส์ มีจำนวน 43 สปีชี่ส์ที่เป็นพาหะของเชื้อไวรัสเวสต์ไนล์ และที่พบได้บ่อยๆ มีสามชนิด
  4. ชนิดแรก ส่วนปากมีสีดำตรงกลางจะมีแถบขาวหนึ่งแถบ ส่วนอกด้านบนมีสีน้ำตาลหรือน้ำตาลเข้ม ส่วนท้องมีแถบขาวแทรกระหว่างข้อ ขนบนหัวเป็นสีน้ำตาลเข้ม
  5. ชนิดที่สอง ส่วนปากมีสีดำตรงกลางจะมีแถบขาว หนึ่งแถบ ส่วนอกด้านบนจะมีเกล็ดสีขาวเห็นชัด ส่วนท้องมีแถบขาวคล้ายเจดีย์
  6. ชนิดที่สาม ส่วนปากจะดำตลอดไม่มีแถบขาว ส่วนอกด้านบนมีสีน้ำตาลเข้ม ด้านข้างมีเกล็ดสีขาวอยู่ระหว่างแถบสีดำสองแถว เห็นชัดเจน ส่วนท้องไม่มีแถบขาวแทรกระหว่างข้อ

 

ฟลาวิไวรัส

  1. ไวรัสเวสต์ไนล์เป็นสมาชิกของกลุ่มฟลาวิไวรัส ซึ่งเป็นอาร์เอ็นเอไวรัส ชนิดสายเดียว มีเปลือกหุ้ม ความยาว 10-12 กิโลเบส ขนาดของไวริออนประมาณ 40-60 นาโนเมตร
  2. ภายในแคปสิดประกอบด้วยโปรตีนที่สำคัญสองชนิด คือ โปรตีน E และ prM ส่วนของจีโนมไวรัสประกอบด้วยชิ้นส่วนสำคัญ 7 ชนิดเรียงตัวกัน
  3. โปรตีน E มีความสำคัญโดยเป็นตัวจับกับเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัส และเป็นส่วนที่ช่วยในการวินิจฉัยโรคทางห้องปฏิบัติการ
  4. ฟลาวิไวรัสหลายชนิดก่อให้เกิดการตอบสนองโดยการสร้างแอนติบอดี้ที่คล้ายคลึงกัน ทำให้ยากต่อการแปลผลการตรวจแอนติบอดี้ในเลือด จึงเป็นหลักสำคัญที่ต้องตรวจเลือดสองครั้ง เพื่อดูว่ามีการเพิ่มขึ้นของแอนติบอดี้ตามหลักการติดเชื้อไวรัสหรือไม่
  5. ไวรัสในกลุ่มนี้ ได้แก่ ไวรัสเวสต์ไนล์ ไวรัสแจแปนนีสบี ไวรัสเซนต์หลุยส์ ไวรัสเมอเรย์แวลเลย์ ไวรัสอัลฟาย ไวรัสคาปิปาคอร์ ไวรัสคูแทงโก ไวรัสโรชิโอ ไวรัสสแตรทฟอร์ด ไวรัสเยาอันดี และไวรัสคุนจิน

ขอขอบคุณ

Author

นพ. วรวุฒิ เจริญศิริ

ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

174 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

การบริหารสำหรับผู้บริหาร

17 กุมภาพันธ์ 2557 1.811

ร่างกายของเราถูกออกแบบมาสำหรับการเคลื่อนไหว แต่การทำงานในแต่ละวัน เรามักจะต้องนั่งประชุมนาน ๆ หรือนั่งอยู่ที่หน้าจอคอมพิวเตอร์ การนั่งเป็นเวลานาน ๆ นั้น เป็นท่าที่กล้ามเนื้อตึงเครียด และอ่อนล้า

การสูญเสียน้ำขณะออกกำลังกาย

17 กุมภาพันธ์ 2557 2.909

ตามที่เราทราบกันดีอยู่แล้วว่า ร่างกายของคนเรามีน้ำเป็นส่วนประกอบอยู่ประมาณ 60 % ซึ่งการออกกำลังกายจะมีการสูญเสียน้ำออกไปทางเหงื่อ ซึ่งถ้าหากร่างกายคนเราสูญเสียน้ำมากไป ก็จะทำให้สมรรถภาพของร่างกายลดต่ำลง และถ้าสูญเสียไปเรื่อยๆ

ภาวะกัดฟันขณะหลับ

6 มิถุนายน 2556 1.543

คนบางคนนอนกัดฟันเสียงดังมาก ซึ่งจะไม่สามารถทำให้เกิดเสียงนั้นได้เมื่อตื่นนอน ผู้ที่นอนกัดฟันเวลากลางคืนมีสาเหตุสำคัญ 2 ประการ

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ