โพสต์ 24 ก.ย. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 6,166 Views

โลหิตจาง

โลหิตจาง

เป็นภาวะอย่างหนึ่งไม่ใช่โรคโดยตรง เป็นเครื่องบอกเหตุว่า มีโรคหรือสาเหตุซ่อนอยู่ซึ่งต้องค้นหา

ดูว่าเป็นอะไร แล้วจึงจะทำการรักษาที่ถูกต้อง โรคที่ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางพบบ่อยในบ้านเรา

แต่คนไม่ค่อยใส่ใจ ถ้าปล่อยทิ้งไว้จนเป็นมากอาจจะก่อให้เกิดผลเสียได้ ในภาวะโลหิตจางหรือที่

ชาวบ้านเรียกว่า "ซีด" นั้น ร่างกายจะมีจำนวนเม็ดเลือดแดงลดลง แต่ละเพศและวัยมีค่านี้แตกต่าง

กัน เมื่อไรพบว่าค่าต่ำกว่าพิกัดต่ำสุดของประชากรเพศและวัยนั้นก็ถือว่าโลหิตจาง

 

เลือดจางหรือโลหิตจางเป็นคำที่ทุกคนรู้จักกันเป็นอย่างดี เมื่อพบเห็นคนหน้าซีด ๆ ผิวซีด ๆ ไม่มี

แรงก็มักจะลงความเห็นกันไว้ก่อนว่าเป็นโลหิตจางหรือเลือดจาง เลือดน้อย ซึ่งเป็นการลงความ

เห็นโดยอาศัยข้อมูลจากลักษณะที่พบเห็นได้โดยง่ายอาการ เตือนที่เข้าข่ายโลหิตจาง อาทิ

อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หน้ามืดเหมือนจะเป็นลม หรือเวียนศีรษะบ่อย จะเห็นว่า อาการดังกล่าวค่อน

ข้างกว้าง อาจจะเป็นโรคที่เกิดจากระบบอื่นก็ได้ ดังนั้น ถ้ามีอาการ ควรปรึกษาแพทย์ และไปตรวจ

สุขภาพให้แน่ชัด

 

สาเหตุของโรคโลหิตจางที่พบบ่อย ได้แก่ โลหิตจางจากภาวะการขาดอาหาร ส่วนมากจะพบใน

คนไข้ที่รับประทานอาหารไม่ได้ หรือรับประทานได้ แต่ไม่ครบทุกประเภท มักพบบ่อยในผู้สูงอายุ ผู้

ที่รับประทานมังสวิรัติ หรือผู้ที่รับประทานอาหารไม่ครบหมู่ นอกจากนี้เกิดจากการเสียเลือด อาทิ

เสียเลือดจากระบบทางเดินอาหาร เนื่องจากเป็นแผลในกระเพาะอาหาร สังเกตได้จากอุจจาระที่

เป็นสีดำ และเหนียวคล้ายยางมะตอย ผู้ที่มีพยาธิปากขออยู่ในลำไส้ หรือสตรีที่เสียเลือดมากผิด

ปกติจากการมีประจำเดือน

image

โลหิตจางจากโรคทางพันธุกรรมในบ้านเรามีหลายชนิด แต่ที่พบบ่อยคือโรคธาลัสซีเมียเกิดจาก

เม็ดเลือดแดงแตกง่ายผิดปกติ ซึ่งโรคนี้สามารถติดต่อได้ทางพันธุกรรม โลหิตจางจากการที่

ร่างกายสร้างสารมาทำลายเม็ดเลือดของตัวเอง อาทิ โรคเอส แอล อี โลหิตจางจากปัญหาของ

มะเร็งเม็ดเลือด โลหิตจางที่เป็นผลจากโรคอื่น เช่น โรคตับ โรคไต สรุปว่า ภาวะโลหิตจางเกิดได้

จากหลายสาเหตุ บางอย่างสามารถรักษาให้หายขาดได้ บางอย่างทำได้แค่ประคับประคองให้ผู้

ป่วยใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงกับคนปกติให้ มากที่สุด

 

ผู้ที่โลหิตจางไม่มากหรือไม่มีโรคหลอดเลือดร่วมด้วยอาจไม่มีอาการก็ได้ อาการจะมีหรือไม่ขึ้นอยู่

กับความรุนแรงของโลหิตจางและความเฉียบพลันของการเกิดโรค

  1. อาการ เหนื่อยง่าย เหนื่อยง่ายหมายถึงรู้สึกเหนื่อยผิดปกติเวลาที่ต้องออกแรง เช่น เคยเดินบันไดได้โดยไม่เหนื่อยแต่กลับเหนื่อย ถ้ามีโลหิตจางรุนแรง แค่เดินในบ้านก็อาจเหนื่อยแล้ว เวลาเหนื่อยอาจมีอาการใจสั่นร่วมด้วย ที่รุนแรงอาการมีอาการของโรคหัวใจวาย คือ เหนื่อย แน่นหน้าอก หอบ เป็นต้น
  2.  
  3. อาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ
  4.  
  5. อาการเป็นลม หน้ามืด วิงเวียน
  6.  
  7. อาการทางสมอง เช่น รู้สึกสมองล้า หลงลืมง่าย ขาดสมาธิในการทำงาน เรียนหนังสือไม่ดีเท่าที่ควร นอนไม่หลับ
  8.  
  9. อาการหัวใจขาดเลือด มักพบในคนที่มีโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โลหิตจาง ทำให้อาการของหัวใจรุนแรงขึ้น เจ็บหน้าอกง่ายขึ้น
  10.  
  11. อาการขาขาดเลือด พบในคนที่มีโรคหลอดเลือดของขาทำให้ปวดขา เวลาเดินได้ไม่ไกล ต้องหยุดพักบ่อยๆ เวลาเดิน
  12.  
  13. อาการทางระบบทางเดินอาหาร เช่น เบื่ออาหาร ท้องอืด

สิ่งที่สำคัญ คือ อย่าละเลยอาการผิดปกติที่เกิดขึ้น การตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะเนิ่นๆ จะทำให้การ

รักษาโรคได้ผลดี และมีภาวะแทรกซ้อนน้อยกว่าการรักษาโรคในระยะที่เป็นมาเนิ่นนานแล้ว

image

หลักการสำคัญในการรักษาโลหิตจาง คือ รักษาที่สาเหตุของโลหิตจาง แนวทางการรักษา

ประกอบด้วยการรักษาทั่วไป เป็นการบำบัดอาการของโลหิตจาง ระหว่างที่ทำการรักษาโรคสาเหตุ

ของโลหิตจาง เช่น รักษาภาวะหัวใจวาย ลดการออกแรง ให้ออกซิเจน ให้เลือดทดแทน มักให้ใน

กรณีที่ผู้ป่วยมีปัญหาหลอดเลือด ผู้ป่วยอายุมากหรือเสียเลือดมากเฉียบพลันผู้ป่วยเลือดจางเรื้อรังมักไม่จำ เป็นต้องให้เลือด แม้ว่าความเข้มข้นของเลือดจะต่ำมากๆ ก็ตาม

ส่วนการรักษาจำเพาะเป็นการรักษาไปที่สาเหตุ กำจัดสาเหตุ (ถ้าทำได้) และให้การรักษาโรคสา

เหตุนั้นๆ เช่น ถ้าพบว่าเลือดจางเพราะพยาธิปากขอ ก็ให้ยากำจัดพยาธิและให้ยาที่มีธาตุเหล็ก

ควบคู่กันไป เมื่อระดับความเข้มข้นของเลือดกลับสู่ระดับปกติแล้ว ควรให้ยาเสริมธาตุเหล็กต่อไป

อีก 3 เดือนจึงจะเพียงพอ

 

ขอขอบคุณ

Author

นพ. วรวุฒิ เจริญศิริ

ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

174 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

วางแผนรักษามะเร็งที่ลิ้น

7 สิงหาคม 2556 4.177

เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งที่ลิ้น ขั้นตอนต่อไปก็คือการวางแผนการรักษาโดยทั่วไป แผนการรักษามะเร็ง ประกอบไปด้วยการผ่าตัด การให้รังสีรักษา การให้เคมีบำบัด โดยอาจเลือกวิธีใดวิธีหนึ่งหรือใช้หลายๆ วิธีร่วมกันไป

การรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ด้วยการกลืนน้ำแร่

8 สิงหาคม 2556 39.098

ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ ด้วยการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกทั้งหมด แพทย์อาจให้อยู่ โรงพยาบาล จนแน่ใจว่าไม่มีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น ภาวะเลือดออกภาวะการติดเชื้อ ภาวะการอุดกั้นทางเดินหายใจ รวมทั้งภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำเป็นต้น

เยื้อหุ้มสมองอักเสบ (Meningtis)

31 กรกฎาคม 2560 1.102

เป็นภาวะที่เกิดการอักเสบบริเวณเยื้อหุ้มสมองและเยื้อหุ้มไขสันหลัง โดยมีสาเหตุหลักจากการติดเชื้อ ทั้งที่เป็นเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา เชื้อไวรัส และวัณโรคแล้ว อาจมีสาเหตุอื่นๆ เช่น การบาดเจ็บ มะเร็ง สารเคมี

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ