โพสต์ 2 ส.ค. 56 ปรับปรุง 27 ก.พ. 57 3,296 Views

เชื้ออหิวาต์ O139 คือ อะไร

เชื้ออหิวาต์ O139 คือ อะไร

 อหิวาตกโรคเป็นโรคอุจจาระร่วงร้ายแรง เกิดจากสารพิษที่สร้างมาจากเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อเรียกว่า Vibrio cholerae ถือเป็นโรคระบาดร้ายแรงชนิดหนึ่งและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญไปทั่วโลก ที่ ผ่านมาการระบาดของเชื้อหิวาต์เกิดขึ้นหลายครั้ง เมื่อปี ค.ศ.1961 เกิดการระบาดครั้งใหญ่ในประเทศซีกโลกตะวันตก ต่อมาในปี ค.ศ.1991 เกิดการระบาดหนักในประเทศเปรู ยอดผู้ป่วยในประเทศแถบอเมริกากลางและอเมริกาใต้สูงมากกว่าหนึ่งล้านคน สำหรับเชื้ออหิวาต์ O139 เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการระบาดครั้งใหญ่ในเดือนตุลาคม ปีถัดมา ค.ศ. 1992 ที่ประเทศอินเดียและบังคลาเทศ จัดเป็นการระบาดทั่วโลกครั้งที่ 8 ของเชื้ออหิวาตกโรคและรุนแรงมากที่สุดเท่าที่ได้มีการบันทึกกันมาในประวัติ ศาสตร์
 
 
เชื้อวิบริโอเป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดแกรมลบ ลักษณะเหมือนเส้นโค้งหรือเครื่องหมายจุลภาค มีแฟลเจลลาที่ปลายข้างหนึ่งของเชื้อ และ ที่สำคัญคือ เชื้อนี้เคลื่อนไหวไปมาตลอดเวลามากกว่าเชื้อแบคทีเรียชนิดอื่นๆ เชื้อวิบริโอมีทั้งชนิดที่ก่อโรคในมนุษย์และชนิดที่ไม่ทำให้เกิดโรคแต่อย่าง ใด ในบรรดาชนิดที่ทำให้เกิดโรค ที่พบมากที่สุดคือ เชื้ออหิวาต์ O1 การ แยกเชื้อวิบริโอสามารถกระทำได้มานานมากแล้วตั้งแต่สมัยโรเบิร์ต ค็อค เมื่อปี ค.ศ.1883 แต่ผู้ที่ได้รับเครดิตว่าเป็นผู้ค้นพบเชื้อวิบริโอเป็นชาวอิตาลีชื่อปาชินี โดยรายงานไว้ตั้งแต่ปี ค.ศ.1854
 
เชื้ออหิวาต์เป็นเชื้อที่เพาะเลี้ยงได้ ง่าย ต้องการสารอาหารพื้นๆ จากอาหารวุ้นที่ใช้ในการเพาะเชื้อ เจริญเติบโตได้รวดเร็วมากภายในครึ่งชั่วโมงเท่านั้นก็สามารถแบ่งตัวได้ สามารถ เพาะเชื้อได้ทั้งในสภาพแอโรบิกและขาดออกซิเจน แต่เชื้อนี้ไม่สามารถทนความเป็นกรดได้ และจะตายอย่างรวดเร็ว เมื่อค่าความเป็นกรดด่างน้อยกว่า 6 ในทางซีโรโลยีแบ่งเชื้ออหิวาต์ O1 ออกเป็นสองไบโอทัยป์ มีชื่อเรียกว่า El Tor และ classical และแบ่งออกเป็นสองซีโรทัยป์ คือ Inaba และ Ogawa การแบ่งชนิดออกเป็นซีโรทัยป์ใช้หลักสองประการ ความสามารถในการจับกลุ่ม และการทดสอบแอนติบอดีทำลายเชื้อวิบริโอ เนื่องจากแอนติเจนของเชื้อวิบริโอทุกชนิดจะมีแอนติเจนชนิดเอเหมือนกันหมด แตกต่างกันที่แอนติเจนชนิดบี และซี ถ้าเป็นชนิดโอกาวาจะมีแอนติเจนบี ถ้าเป็นชนิดไอนาบาจะมีแอนติเจนชนิดซี
 
สำหรับเชื้ออหิวาต์ O139 เป็นเชื้อที่มีความรุนแรงสูงสุด พบเป็นสาเหตุการระบาดใหญ่ครั้งสำคัญเมื่อปี ค.ศ. 1992 ที่ประเทศอินเดียและบังคลาเทศ ถือ ได้ว่าเป็นการระบาดทั่วโลกครั้งที่ 8 ของอหิวาตกโรคและรุนแรงมากที่สุดเท่าที่ได้มีการบันทึกกันมาในประวัติศาสตร์ สำหรับเชื้ออหิวาต์ O139 เป็น El Tor biotype ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างขึ้นที่แอนติเจนชนิดเอ ทำให้สูญเสียลักษณะเฉพาะทางโครงสร้างของแอนติเจนชนิดเอ ผลตามมาคือ ทำให้เชื้อ อหิวาต์ O139 มีความสามารถในการสร้างแคปซูลซึ่งเป็นสารโพลีแซคคาไรด์เพิ่มมากขึ้น สามารถสร้างท็อกซินหรือสารพิษเพิ่มมากขึ้น และทำให้เชื้อแพร่ระบาดได้มากขึ้นอีกด้วย
 
กลไกการเกิดโรคของเชื้ออหิวาต์ O139 เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาระหว่างท็อกซินหรือสารพิษของเชื้อแบคทีเรีย กับเยื่อบุเซลล์ผนังลำไส้เล็ก ท็อกซินมีความสามารถในการจับกับสารไขมันที่เป็นส่วนประกอบสำคัญของเยื่อบุ เซลล์ ทำให้กระตุ้นการหลั่งสารเคมีและเอ็นซัยม์หลายชนิดขึ้น ตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดโรคเป็นสารฟอสเฟตอินทรีย์ชนิดหนึ่ง ที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของอิออนภายนอกและภายในเซลล์ นอกจากนี้ยังพบว่า สารพรอสตาแกลนดินมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการก่อโรคของท็อกซินของเชื้อ อหิวาต์ O139 ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ เข้าใจกลไกการก่อโรคของเชื้ออหิวาต์ O139 เป็นอย่างดีและพบว่าท็อกซินชนิด Zot (Zonula occludens toxin) และ Ace (accessory cholera enterotoxin) เป็นตัวการที่มีบทบาทเสริมทำให้การเกิดโรคเป็นไปอย่างรวดเร็วและรุนแรงมาก ขึ้น
 
ที่มา : นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม หรือรับคำปรึกษาจากแพทย์ได้ ที่นี่

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

ทำไมเวลาเครื่องบินลงผมต้องหูอื้อด้วยครับ

10 สิงหาคม 2556 3.504

ผู้อ่านหลายๆ ท่านคงเคยประสบกับปัญหา หูอื้อ หรือปวดหู เวลาที่เครื่องบินกำลงลดระดับเพดานบิน เพื่อลงจอด บางครั้งอาการเป็นรุนแรงมากโดยเฉพาะเมื่อเราเป็นหวัดคัดจมูก จนต้องไปพบแพทย์ด้วยอาการหูอื้อหลังจากการบินใช่ไหมครับ

โรตาไวรัสคืออะไร

15 มกราคม 2561 3.708

โรตาไวรัส เป็นไวรัสที่พบได้บ่อยในเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปี ไวรัสชนิดนี้สามติดต่อและแพร่กระจายได้สูงมาก ส่วนมากไวรัสชนิดนี้จะก่อโรคได้บ่อยในเด็ก แต่ผู้ใหญ่ก็สามารถติดโรคนี้ได้เช่นกันซึ่งจะมีอาการแสดงของโรคที่รุนแรงน้อยกว่า

โรคติดเชื้อแบคทีเรียอีโคไล O104

2 สิงหาคม 2556 6.430

เชื้ออีโคไล E.coli เชื้ออีโคไล E.coli เป็นแบคทีเรียที่พบได้ในลำไส้ของมนุษย์และสัตว์เลือดอุ่น ส่วนใหญ่ของเชื้ออีโคไลจะไม่ก่อให้เกิดอันตราย มีบางสายพันธุ์ของเชื้ออีโคไล เช่น enterohaemorrhagic E.coli (EHEC) สามารถก่อให้เกิดอาการที่รุนแรง

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ