โพสต์ 17 ส.ค. 58 ปรับปรุง 17 ส.ค. 58 29,115 Views

เครื่องช่วยพยุงการทำงานของหัวใจและปอด (ECMO)

     ปัจจุบันมีอุปกรณ์และเครื่องมือทางการแพทย์ต่างๆมากมายที่ทำหน้าที่ทดแทนการทำงานของอวัยวะปกติในกรณีที่อวัยวะนั้นๆไม่สามารถทำงานตามปกติ เช่น เครื่องไตเทียมทำการฟอกเลือดในภาวะไตวาย หรือภาวะตับวายก็ใช้เครื่องฟอกเลือดเพื่อกำจัดของเสียแทนตับ เพื่อรอให้อวัยวะดังกล่าวนั้นได้รับการรักษาจนกระทั่งกับมาทำงานเป็นปกติหรือรอการปลูกถ่ายอวัยวะใหม่ สำหรับหัวใจและปอดที่ทำงานผิดปกติจนไม่สามารถประคับประคองด้วยยาและเครื่องช่วยหายใจก็มีการทดแทนด้วย เอคโม่ (ECMO: Extracorporeal membrane oxygenation) อุปกรณ์ที่จะทำหน้าที่ปั๊มเลือดทดแทนการบีบตัวของหัวใจ ร่วมกับทำหน้าที่แลกเปลี่ยนออกซิเจนทดแทนปอด โดยอาศัยหลักการเดียวกับเครื่องหัวใจและปอดเทียม (Cardiopulmonary bypass machine) ที่ใช้ในการผ่าตัดหัวใจ ซึ่งได้รับการปรับปรุงให้สามารถใช้ทดแทนหัวใจและปอดได้ยาวนานและปลอดภัยขึ้น จากหลายชั่วโมงเป็นหลายวัน โดยที่มีภาวะแทรกซ้อนต่อผู้ป่วยน้อยที่สุด ระยะเวลาการใช้ เอคโม่ โดยเฉลี่ย 2.5-11.5 วัน (นานที่สุดประมาณ 30 วัน)1 ประโยชน์ของการใช้ เอคโม่ ได้แก่ 

          1) ประคับประคองเพื่อรอให้อวัยวะกลับมาทำงานเป็นปกติ เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลวจากกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบหลังการติดเชื้อ ภาวะการหายใจล้มเหลวจากการติดเชื้ออย่างรุนแรงที่ปอด ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรุนแรงจนทำให้การทำงานของปอดและหัวใจผิดปกติ หรือหลังการผ่าตัดหัวใจที่หัวใจทำงานไม่ดีเพื่อรอให้หัวใจกลับมาทำงานได้ตามปกติ
          2) ประคับประคองระหว่างรอการตัดสินใจ เช่น กรณีที่หัวใจหยุดเต้นฉับพลันสามารถใช้ระหว่างการช่วยฟื้นคืนชีพ (CPR) ทำให้มีเวลาในการตัดสินใจเพื่อเลือกการตรวจและรักษาที่เหมาะสมมากขึ้น
          3) ประคับประคองระหว่างรอการผ่าตัดหรือการรักษาอื่นๆ เช่น ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันจากการอุดตันของเส้นเลือดหัวใจ, ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดแดงปอดเฉียบพลัน ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตของผู้ป่วยให้มากขึ้น
          4) ประคับประคองระหว่างรอการปลูกถ่ายหัวใจหรือปอด เช่น ภาวะหัวใจวายเรื้อรัง โรคปอดเรื้อรัง เนื่องจากคิวในการรอรับอวัยวะที่บริจาคยาวนาน
 
     นอกจากนี้ยังมีการนำ เอคโม่ ไปใช้ในการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยระหว่างโรงพยาบาล ในกรณีที่ผู้ป่วยอาการหนักจนไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ หรือหากเคลื่อนย้ายด้วยวิธีปกติจะมีความเสี่ยงที่อาการจะแย่ลงหรือเสียชีวิตระหว่างการเคลื่อนย้าย การเคลื่อนย้ายด้วย เอคโม่ ก็จะมีความปลอดภัยมากกว่า หรือเป็นการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยที่ใส่ เอคโม่ ไปยังโรงพยาบาลที่มีความพร้อมในการดูแลผู้ป่วยมากกว่า หรือเป็นโรงพยาบาลที่สามารถทำการปลูกถ่ายอวัยวะได้
 
     เอคโม่ จึงนับว่าเป็นความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่ทำให้อัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยในโรงพยาบาล และระหว่างการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยลดลง เป็นอุปกรณ์ที่ทำให้ผู้ป่วยสามารถย้ายไปเพื่อรับการรักษาที่เหมาะสมมากขึ้น และทำให้ผู้ป่วยมีเวลาในการรอเพื่อปลูกถ่ายอวัยวะมากขึ้น
 
ผู้ประพันธ์บทความ นพ. ศิริวสันต์ อกนิษฐาภิชาติ เชี่ยวชาญศัลยกรรมทั่วไป สาขาศัลยศาสตร์ทรวงอก 
 
อ้างอิง
1. Antonis A. Mechanical assistance of the circulation during cardiogenic shock. CurrOpinCrit Care 2011;17:425-38
2. Euisuk Chung, Ji Min C., Hyo Seung A., Jeong Hoon K., Young Sup B., Choongwon Goh. Extracorporeal cardiopulmonary resuscitation with coronary evaluation significantly improves survival of patients with out of hospital cardiac arrest. JACC 2012;59:E464
3. Meng Yu W, Yuan His T, Yu Sheng C, Feng Chun T, Pyng Jing L. Using extracorporeal membrane oxygenation to rescue acute myocardial infarction with cardiopulmonary collapse: The impact of early coronary revascularization. Resuscitation 2013;84:940-945
4. Sung Won C, Jin Kun J, Sung Sik K, Seung Ho K. Long-term clinical outcome of patients with acute myocardial infarction complicated by cardiogenic shock or cardiac arrest who received extracorporeal membrane oxygenation assisted primary percutaneous coronary intervention. JACC 2015;65:A1944
 
 

ขอขอบคุณ

Author

นพ. ศิริวสันต์ อกนิษฐาภิชาติ

ศัลยกรรมทั่วไป

1 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

การเสียวฟัน

27 กันยายน 2556 1.169

ถ้าคุณเคยรู้สึกเสียวฟันขณะดื่มกาแฟร้อน ๆ หรือน้ำเย็น ๆ แสดงว่าคุณมีฟันที่มีความรู้สึกไวกว่าปกติ ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเป็นฟันที่มีรอยสึกที่คอฟัน หรือมีเหงือกร่น เมื่อเหงือกร่นลงไปต่ำกว่าคอฟัน

โรคเรื้อนกวาง

6 มิถุนายน 2556 814

โรคเรื้อนกวาง เป็นโรคผิวหนังซึ่งไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค แต่เกิดจากการควบคุมการทำงานของเซลล์ไม่ดี โรคนี้เป็นโรคเรื้อรัง เป็น ๆ หาย ๆ เป็นได้ทั้งเพศชายและเพศหญิง และมักเป็นในคนที่มีอายุระหว่าง 15 - 30 ปี

ฟีฟ่า ฟุตซอลเวิร์ลคัพ บราซิล 20008 (ครั้งที่ 6)

18 กุมภาพันธ์ 2557 849

ผมเดินทางมาประเทศบราซิล ตั้งแต่ 28 กย. 2551 เพื่อเป็นแพทย์ประจำทีมให้กับทีมฟุตซอลชาติไทย ที่ได้สิทธิ์เข้าแข่งขัน ฟุตซอลเวิร์ลคัพ หรือฟุตซอลโลกเป็นครั้งที่สามติดต่อกัน ภายใต้การนำทีมของผู้จัดการทีม คุณอดิศักดิ์ เบญจศิริวรรณ

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ