โพสต์ 28 ส.ค. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 2,108 Views

อินสุลินชนิดพ่น

อินสุลินชนิดพ่น

ก่อนหน้านี้ได้มีความพยายามพัฒนาอินสุลินชนิดพ่น inhaled insulin โดยให้ทางระบบทางเดินหายใจมานานแล้วแต่เพิ่งมาเริ่มสนใจกันใหม่อีกครั้งหนึ่งเร็วๆนี้เมื่อเทคโนโลยีอนุภาคละอองยาพ่น ขนาด ความหนาแน่น ประจุ และสูตรทางเคมีช่วยให้อินสุลินชนิดพ่นสามารถดูดซึมผ่านถุงลมในปอดและพบว่าสามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ใกล้เคียงกับอินสุลินชนิดฉีดใต้ผิวหนัง โดยเฉพาะการลดระดับน้ำตาลในเลือดภายหลังมื้ออาหารอีกทั้งการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับความปลอดภัยยังพบว่าไม่มีผลต่อเยื่อบุจมูกและไม่มีผลเสียต่อสมรรถภาพการทำงานของปอดอีกด้วย

ทางเดินหายใจเป็นตำแหน่งที่มีพื้นที่มากที่สุดในร่างกายสำหรับการใช้ยา โดยเฉลี่ยประมาณ 140-150 ตารางเมตรโดยที่เยื่อบุถุงลมมีพื้นที่ดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 95 ของทั้งหมดเยื่อบุถุงลมมีความบางมากเพียง 0.1-0.2 ไมครอนมีความสามารถในการแลกเปลี่ยนสูงและมีหลอดเลือดฝอยขนาดเล็กมาหล่อเลี้ยงเป็นจำนวนมาก

อินสุลินชนิดพ่นรุ่นใหม่ประสบความสำเร็จเป็นครั้งแรกในปี 1998 และได้นำเสนอในการประชุมเบาหวานโลกที่เมืองชิคาโกเมื่อเดือนมิถุนายนปีเดียวกันนั้น เป็นรายงานผลการวิจัยเฟสที่สองใช้ผู้ป่วยโรคเบาหวานในการศึกษาโดยเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่หนึ่ง 70 คนและผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่สอง 51 คนพบว่าประสิทธิภาพในการลดระดับน้ำตาลในเลือดใกล้เคียงกับอินสุลินชนิดฉีดที่ใช้กันมานานถึง 75 ปี

ในการพัฒนาเครื่องมือและรูปแบบของตัวนำอนุภาคอินสุลินชนิดพ่น โดยใช้สารต่างๆเป็นตัวนำอนุภาคมากมายหลายชนิดเพื่อเพิ่มการดูดซึมที่ปอดพบว่าเทคนิก liposomes นำมาใช้ได้ดีที่สุดในปัจจุบันโดยไม่ทำลายเซลล์ปอดเมื่อใช้ในขนาดสูง และปัญหาการดูดซึมยังพบบ้างเล็กน้อยเนื่องจากโมเลกุลของอินสุลินเพียง 2-4 โมเลกุลจาก 10 โมเลกุลเท่านั้นที่สามารถถูกดูดซึมผ่านปอดเข้ากระแสเลือดได้

เนื่องจากตลาดทางธุรกิจของอินสุลินมีมูลค่าสูงถึง 3 พันล้านเหรีญสหรัฐต่อปี งานวิจัยส่วนใหญ่ก่อนหน้านั้นของบริษัทยาและเวชภัณฑ์ยักษ์ใหญ่ทั้งหลายจึงมุ่งไปที่การพัฒนาอินสุลินชนิดที่ไม่ต้องฉีด เป้าหมายหลักสามอย่างที่สำคัญชนิดแรกคืออินสุลินรับประทาน ชนิดที่สองเป็นอินสุลินพ่นจมูกและชนิดที่สามคืออินสุลินชนิดพ่นเข้าปอด ส่วนชนิดที่ทราบแล้วว่าไม่ได้ผลคือรูปแบบอินสุลินที่ใช้ทาผิวหนัง และรูปแบบอินสุลินชนิดสวนทวารหนัก

อินสุลินชนิดพ่นที่ออกฤทธิ์เร็ว เรียกว่า rapid-acting pulmonary insulin ที่มีการศึกษามากที่สุดในปัจจุบันคือ Inhale/Exuberaพบว่าสามารถดูดซึมผ่านปอดและออกฤทธิ์เหมือนอินสุลินชนิดฉีดบริษัทผู้ผลิตชื่อ Inhale ตั้งอยู่ที่ซานคาร์ลอส แคลิฟอร์เนียพัฒนายาร่วมกับบริษัท Pfizer และยังมีโครงการวิจัยร่วมกับบริษัท Lilly ในอนาคตอันใกล้อีกด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง peptides และ proteins ชนิดอื่นๆ

ส่วนอินสุลินชนิดพ่นที่ออกฤทธิ์ยาว เรียกว่า long-acting pulmonary insulin ก่อนหน้านี้ได้ใช้เทคนิก liposomes โดยผสมอินสุลินเพียงหนึ่งในห้าเพื่อหวังผลให้ออกฤทธิ์โดยค่อยๆปล่อยอินสุลินเข้าสู่กระแสเลือดแต่พบว่าเทคนิกนี้มีข้อเสียตรงที่ใช้ขนาดยาสูงมากต่อมาจึงพัฒนาเทคนิกใหม่เป็นรูปแบบอนุภาคชนิดแห้ง ขนาด 1-3 ไมครอนความหนาแน่นน้อยกว่า 0.1 กรัมต่อตารางเมตร ลักษณะเป็นแบบปากกาซึ่งพกพาสะดวกพบว่าอินสุลินชนิดพ่นที่ผลิตโดยใช้อนุภาคชนิดแห้งนี้มีประสิทธิภาพในการรักษาใกล้เคียงกับ long-acting insulin ชนิดฉีดใต้ผิวหนังนับเป็นนวัตกรรมใหม่ที่น่าสนใจในวงการแพทย์เพื่อนำมาใช้รักษาโรคเบาหวานอีกชิ้นหนึ่งทีเดียว

ขอขอบคุณ

Author

นพ. วรวุฒิ เจริญศิริ

ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

169 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคที่มากับฤดูหนาว ตอนที่ 2: โรคปอดบวม

7 มิถุนายน 2556 6.496

โรคปอดบวม มีชื่อเรียกทางการแพทย์ว่า โรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อ หรือโรคนิวโมเนีย (pneumonia) เป็นโรคติดเชื้อที่ปอด ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัสและเชื้อแบคทีเรีย นอกจากนี้ยังเกิดจากการติดเชื้อโรคชนิดอื่นได้

การฉีดซีเมนต์กระดูกสันหลังในผู้ป่วยกระดูกสันหลังพรุนหักยุบ

3 สิงหาคม 2556 5.147

ผู้ป่วยกระดูกสันหลังพรุน(Vertebral Osteoporosis) มีโอกาสสูงที่จะเกิดการหักยุบของกระดูกสันหลัง(Vertebral Compression Fracture) เกิดขึ้น ในบางรายมีประวัติเกิดอุบัติเหตุล้มก้นกระแทกพื้นหรือแม้แต่บางรายก็ไม่มีอุบัติเหตุใดๆชัดเจนก็มีกระดูกสันหลังหักยุบเกิดขึ้น

อาหารกระป๋อง

5 มิถุนายน 2556 2.163

อาหารกระป๋อง เป็นอาหารที่บรรจุกระป๋องภายใต้สูญญากาศ หรือมีการไล่อากาศออกก่อนปิดฝา

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ