โพสต์ 28 ส.ค. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 4,769 Views

อาการเวียนศีรษะ

อาการเวียนศีรษะ

 หมายถึงกลุ่มอาการที่เกิดขึ้นจากการได้รับความรู้สึกเกี่ยวกับการทรงตัวที่ผิดปกติตัวอย่างคำที่ผู้ป่วยใช้อธิบายอาการเวียนศีรษะ ได้แก่ บ้านหมุน ตัวเบา ๆลอย ๆ หน้ามืด โคลงเคลงคล้ายอยู่ในเรือ งุ่มง่ามรู้สึกเหมือนศีรษะจะคะมำไปข้างหน้า หรือรู้สึกเหมือนตัวจะลื่นไถลบางคนอาจรู้สึกเหมือนกำลังจะตกจากที่สูงหรือมีความรู้สึกว่าจะล้มไปทางด้านใดด้านหนึ่ง

สาเหตุของการเกิดอาการเวียนศีรษะ

การที่ร่างกายของคนเราสามารถทรงตัวอยู่ได้และรับรู้ว่าศีรษะและร่างกายอยู่ในท่านั้นสมองต้องได้รับข้อมูลจากอวัยวะในการรับความรู้สึกที่เกี่ยวกับระบบการทรงตัว 3 ระบบ คือ

1.  อวัยวะทรงตัวในหูชั้นใน

2.  อวัยวะรับรู้โดยการเห็น ได้แก่ ตา

3.  อวัยวะรับความรู้สึกจากล้ามเนื้อและข้อ

 

ถ้ามีความผิดปกติของการทำหน้าที่ของอวัยวะดังกล่าว หรือสมองส่วนกลางที่ทำหน้าที่แปลผล ก็จะทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะขึ้นมาได้

สาเหตุของอาการเวียนศีรษะ

ส่วนใหญ่เกิดจากโรคของหูชั้นในและเส้นประสาทหู โดยพบถึงร้อยละ 70 ของผู้ป่วยที่มาด้วยอาการเวียนศีรษะ ที่เหลือพบว่าเกิดจากโรคทางสมองโรคทางจิตเวช โรคทางตาและอื่น ๆ

เมื่อเราไปพบแพทย์หู คอ จมูก ด้วยเรื่องอาการเวียนศีรษะจะได้รับการวินิจฉัยและตรวจรักษาดังต่อไปนี้

1.  การซักประวัติ เป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญที่สุดในการวินิจฉัยโรคประวัติที่ช่วยในการวินิจฉัยโรคที่เป็นสาเหตุของอาการเวียนศีรษะ ได้แก่
ลักษณะอาการเวียนศีรษะ เช่น บ้านหมุน โคลงเคลงมีอาการเวียนศีรษะเมื่อเปลี่ยนท่าทาง ระยะเวลาทีเกิดเกิดขึ้นทันทีทันใดหรือค่อยเป็นค่อยไปและระยะเวลาที่เป็นแต่ละครั้งมีอาการอยู่นานแค่ไหน
อาการร่วมทางหู เช่น มีหนองไหลจากหู เสียงดังในหู หรือหูอื้อ
อาการร่วมทางระบบประสาท เช่น หมดสติ ตามองเห็นภาพซ้อนชา บริเวณใบหน้า หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด เดินเซ เป็นต้น
สาเหตุที่อาจทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ เช่น อุบัติเหตุที่ศีรษะและคอ ประวัติการใช้ยา การดื่มสุรา การได้ยินเสียดังมาก ๆ

2.  การตรวจร่างกาย
ตรวจร่างกายทั่วไป
ตรวจระบบหู คอ จมูก
การตรวจทางระบบประสาที่เกี่ยวกับการทรงตัว

3.  การตรวจเพิ่มเติม
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ ได้แก่ ดูปริมาณเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว ระดับน้ำตาล ระดับไขมันในเลือด โรคซิฟิลิส
การตรวจการได้ยิน
การตรวจการได้ยินระดับก้านสมอง (ABR)
การตรวจประสาทการทรงตัว (ENG)
การตรวจทางรังสี ได้แก่ ภาพถ่ายรังสีของสมอง จะทำในกรณีสงสัยว่ามีรอยโรคในสมอง

การรักษา

การรักษาขึ้นกับสาเหตุของอาการเวียนศีรษะ
การฟื้นฟูสมรรถภาพทางด้านการทรงตัว

 

เพื่อกระตุ้นการปรับตัวด้านการทรงตัวของสมองส่วนกลางตัวอย่างการบริหารร่างกายตามวิธีของ Brandt &Daroff ให้ผู้ป่วยนั่งบนเตียง ห้องขาลงด้านข้างของเตียง หลับตาแล้วล้มตัวลงนอนตะแคงไปด้านที่เคยทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ เช่นถ้าเคยตะแคงไปทางซ้ายหรือศีรษะอยู่ทางซ้ายแล้วเวียนศีรษะก็ให้นอนตะแคงทางซ้ายก่อน โดยจะต้องให้ศีรษะและลำตัวตะแคงซ้ายส่วนใบหน้าด้านซ้ายหันออกจากที่นอนจนกกหูซ้ายวางแนบกับที่นอนตะแคงอยู่ในท่านั้นจนอาการเวียนศีรษะหายไป จากนั้นลุกขึ้นั่งตรงเป็นเวลา 30 วินาที แล้วจึงล้มตัวด้านตรงข้ามกับครั้งแรกเป็นเวลา 30 วินาทีให้ทำติดต่อกันไปจนอาการเวียนศีรษะหายไป จึงหยุดพัก 3 ชั่วโมงแล้วเริ่มทำซ้ำอีก จะหยุดบริหารเมื่ออาการเวียนหายไปเป็นเวลานาน 2 วันติดต่อกันในกรณีที่อาการเวียนศีรษะเป็นมากเวลาบริหารอาจจะต้องมีคนคอยดูแลอาการ เพื่อกันไม่ให้ตกเตียง

 

ที่มา :
ผศ.พญ.ขวัญชนก ยิ้มแต้
อ.นพ.สมชาย ศรีร่มโพธิ์ทอง

 

 

 

 

 

ขอขอบคุณ

Author
ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

โลหิต..ที่ท่านควรทราบ

24 กันยายน 2556 5.170

โลหิต..ที่ท่านควรทราบ โลหิตหรือเลือด (blood) เป็นของเหลวสีแดงที่ไหลเวียนอยู่ภายในเส้นเลือดทั่วร่างกาย โดยอาศัยการสูบฉีดของหัวใจ อวัยวะสำคัญที่ร่างกายมนุษย์ใช้ในการสร้างเม็ดโลหิต คือไขกระดูก ในร่างกายของคนเรามีโลหิตมากน้อย ตามน้ำหนักของแต่ละคน

เสียง…สิ่งมหัศจรรย์ของธรรมชาติ

7 สิงหาคม 2556 1.553

เสียงเป็นสิ่งที่ร่างกายสามารถรับรู้ได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ อวัยวะที่ใช้ในการรับเสียงของเราจะพัฒนาเต็มที่ตอนอายุครรภ์ได้ 6 เดือนปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่าการกระตุ้นด้วยเสียงเพลงให้เด็กทารกในครรภ์ ตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปจะช่วยในการกระตุ้นพัฒนาการ

สุขภาพดี..อยู่ที่ตัวท่าน

17 กุมภาพันธ์ 2557 1.959

ในปัจจุบันนี้ มนุษย์เรามีอายุยืนยาวมากขึ้นเรื่อยๆ กว่าในอดีต อายุขัยเฉลี่ยจะเพิ่มขึ้นจนกระทั่งใน อนาคตมนุษย์อาจมีอายุขัยเฉลี่ยเป็น 80 ปี โดยที่มีสุขภาพภายและสุขภาพจิตยังดีอยู่ เดินทางไปไหนมาไหนด้วยตนเอง

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ