โพสต์ 6 มิ.ย. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 34,706 Views

ยาทามิฟลู (Tamiflu)

ยาทามิฟลู (Tamiflu)

ของบริษัทโรช เป็นยาต้านไวรัสที่ใช้ได้ผลดีกับการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดนก H5N1 ในคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากใช้ภายใน 48 ชั่วโมง ประเทศเวียดนามได้รับลิขสิทธิ์จากบริษัทโรชเพื่อผลิตยาทามิฟลูใช้ในประเทศเรียบร้อยแล้ว ในขณะที่ทางไต้หวันกำลังเจรจาซื้อลิขสิทธิ์อยู่ บริษัทโรชไม่ได้จดสิทธิบัตรยาทามิฟลูในประเทศไทย องค์การเภสัชจึงสามารถพัฒนายาทามิฟลูใช้เองภายในประเทศได้
การเตรียมความพร้อมการผลิตยาโอเซลทามิเวียร์ Oseltamivir หรือชื่อการค้าว่า "ทามิฟลู" เพื่อรักษาไข้หวัดนกที่เกิดจากเชื้อไวรัส H5N1 โดยองค์การเภสัชกรรมได้ซื้อวัตถุดิบสารตั้งต้นเพื่อผลิตยานี้จากอินเดียโดยเป็นวัตถุดิบชนิดเดียวกับที่บริษัทโรช ใช้ผลิตยาทามิฟลู และบริษัทผู้ขายได้ทดลองผลิตยาในห้องปฏิบัติการ เพื่อยืนยันคุณภาพของวัตถุดิบให้องค์การเภสัชกรรมตรวจแล้วพบว่ามีการละลายและกระจายตัวดูดซึมเข้ากระแสเลือดได้ดีทางอินเดียจะส่งวัตถุดิบเพื่อให้องค์การเภสัชกรรมผลิตเป็นยาในระดับห้องทดลองจำนวน 5 กิโลกรัม และจะส่งมาให้อีก 100 กิโลกรัม ในเดือนธันวาคมนี้คาดว่าในเดือนกุมภาพันธ์ 2549 องค์การเภสัชกรรมจะสามารถผลิตได้ 1 ล้านแคปซูล
 
สารออกฤทธิ์ของยานี้คือ โอเซลทามิเวีย ฟอสเฟต ในตัวยาหนึ่งแคปซูลจะมีสารโอเซลทามิเวีย ฟอสเฟต 98.5 มิลลิกรัม เทียบเท่าโอเซลทามิเวีย 75 มิลลกรัม โอเซลทามิเวีย ฟอสเฟต เป็นสารเริ่มต้นซึ่งจะเปลี่ยนไปเป็นเมตะบอไลท์ที่ออกฤทธิ์ในร่างกาย โดยสารเมตะบอไลท์ที่ออกฤทธิ์จะเป็นสารยับยั้งที่แรงและจำเพาะเจาะจงต่อเอนไซม์นิวรามิเดสของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ ซึ่งเอนไซม์นี้เป็นไกลโคโปรตีนที่พบที่ผิวไวรัส เอนไซม์นิวรามิเดสของไวรัสนี้จำเป็นต่อการปล่อยกระจายส่วนของไวรัสจากเซลล์ที่ติดเชื้อทำให้เชื้อไวรัสกระจายไปทั่วร่างกาย
 
สารเมตะบอไลท์ที่ออกฤทธิ์นี้จะยับยั้งเอนไซม์นิวรามิเดสของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ทั้งชนิดเอและชนิดบี ความเข้มข้นที่ออกฤทธิ์ยับยั้งนี้วัดจากหลอดทดลองมีค่าต่ำในระดับนาโนโมลาร์ สารเมตะบอไลท์ที่ออกฤทธิ์ยังสามารถยับยั้งการเจริญของไวรัสไข้หวัดใหญ่ในหลอดทดลองยับยั้งการแบ่งตัว และการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมของเชื้อไข้หวัดใหญ่ในร่างกายด้วย ยาทามิฟลูลดจำนวนของไวรัสไข้หวัดใหญ่ทั้งชนิดเอและบี โดยการยับยั้งการปลดปล่อยไวรัสจากเซลล์ที่ติดเชื้อ
 
ในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา โรคระบาดครั้งร้ายแรงที่สุดคือ ไข้หวัดใหญ่ซึ่งเกิดจากเชื้ออินฟลูเอ็นซาไวรัส ปัญหาคือ เชื้อไวรัสสามารถปรับตัวไปตามสภาพแวดล้อมเรื่อยๆ นานๆ ทีก็จะเกิดโรคระบาดรุนแรง เช่น หวัดนกสักครั้งหนึ่ง วิธีเตรียมการรับมือการระบาดที่ดีที่สุดคือจัดเตรียมยาไว้ให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ รัฐบาลอังกฤษซื้อยาทามิฟลูเพื่อเตรียมรับเหตุการณ์หวัดนกระบาดเพียงพอสำหรับคนครึ่งประเทศยาทามิฟลูเป็นลิขสิทธิ์ของบริษัทโรชในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ไม่ใช่ยารักษาไข้หวัดนกโดยตรง และไข้หวัดนกที่เรากลัวคือ ชนิดที่กลายพันธุ์จนติดต่อกันได้ง่ายระหว่างมนุษย์ ซึ่งจะให้เกิดการระบาดครั้งใหญ่ทั่วโลก ถ้ามีคนติดไวรัสไข้หวัดนก แล้วติดไวรัสไข้หวัดใหญ่ของคนด้วย แล้วไวรัสเกิดการแลกเปลี่ยนพันธุ์กรรมแล้วกลายพันธุ์ ก็จะเจอกับไข้หวัดนกที่สามารถระบาดจากคนไปสู่คน แล้วคนก็จะตายนับล้านไข้หวัดใหญ่ระบาดครั้งรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์คือในสเปนเกือบ 200 ปีก่อน คนตายหลายล้านคน
 
ในประเทศไทยจากมติของคณะกรรมการยาล่าสุด กำหนดชัดเจนให้ยาทามิฟลูเป็นยาควบคุมพิเศษ ไม่อนุญาตให้วางขายตามร้านขายยาทั่วไป ทั้งนี้ เพื่อเป็นการป้องกันกรณีที่มีผู้หาซื้อยามากินเองด้วยความเข้าใจผิดคิดว่าป้องกันโรคไข้หวัดนกได้ซึ่งตามความจริงแล้วยาทามิฟลูจะใช้ได้ผลก็ต่อเมื่อแพทย์ได้พิจารณาแล้วว่าผู้ป่วยรายนั้นๆ สงสัยติดเชื้อไข้หวัดนกเท่านั้น นอกจากนี้อีกเหตุผลหนึ่งที่ทางการกำหนดให้ยาทามิฟลูเป็นยาควบคุมพิเศษเพื่อเป็นการป้องปรามการพัฒนาของผู้ขายที่อาจนำไปสู่การผลิตยาปลอมได้
 
แผนการผลิตยาโอเซลทามิเวียร์ขององค์การเภสัชคือจะทดสอบการกระจายตัวของยาเมื่อรับประทานเข้าไป ทดสอบความคงตัวของตัวยามีความส่ำเสมอในกระแสเลือดหรือไม่ จะใช้เวลาประมาณ 3เดือน คาดว่าไม่เกินเดือนกุมภาพันธ์ 2549 จะได้ผลการศึกษา จากนั้นจะนำยาที่ผลิตได้ส่งให้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นผู้ทดสอบชีวสมมูล เป็นการเปรียบเทียบประสิทธิภาพยาที่ผลิตกับยาทามิฟลูต้นแบบ หลังจากนั้นขอขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา คาดว่าเดือนตุลาคม 2549 จะผ่านขั้นตอนนี้ แต่หากมีการระบาดใหญ่ของไข้หวัดใหญ่ก็สามารถผลิตยาได้เลยคาดว่าจำหน่ายในราคา 40 บาทต่อแคปซูล ซึ่งขณะนี้ ทางองค์การเภสัชกรรมมีกำลังการผลิตได้วันละ 40,000 แผง แต่หากมีการระบาดใหญ่สามารถผลิตได้เพิ่มอีก 3 เท่าตัวต่อวัน
 
ส่วนการผลิตวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในคนนั้น กำลังอยู่ระหว่างติดต่อกับจีน ญี่ปุ่น และฝรั่งเศส เกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิต เพื่อนำมาผลิตเองในไทย ซึ่งกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ร่วมกับองค์การเภสัชกรรมได้เตรียมแผนรองรับไว้แล้วหากรัฐบาลสั่งการมาอย่างเป็นทางการ สามารถดำเนินการได้ทันที คาดอีก 3 ปีจะผลิตวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในคนได้ในไทย ส่วนการผลิตวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในคนนั้น ผู้อำนวยการองค์การเภสัชกรรมกล่าวว่า กำลังอยู่ระหว่างติดต่อกับประเทศจีน ญี่ปุ่นและฝรั่งเศส เกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิต ซึ่งกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ร่วมกับองค์การเภสัชกรรมได้เตรียมแผนรองรับไว้แล้วหากรัฐบาลสั่งการมาอย่างเป็นทางการ สามารถดำเนินการได้ทันที
องค์การเภสัชกรรมพร้อมผลิตยาทามิฟลูรักษาไข้หวัดนกทันทีหากมีการระบาดใหญ่ ซึ่งยาที่ผลิตเองนี้จะมีราคาถูกกว่ายานำเข้ามากแต่ประสิทธิภาพเทียบเคียงกัน องค์การเภสัชกรรมได้ซื้อวัตถุดิบสารตั้งต้นเพื่อผลิตยาโอเซลทามิเวียร์หรือชื่อการค้าในต่างประเทศว่ายาทามิฟลู เพื่อรักษาไข้หวัดใหญ่ที่เกิดจากเชื้อไวรัส H5N1 หรือไข้หวัดนก จากประเทศอินเดีย ซึ่งมีการทดลองผลิตในห้องปฏิบัติการเพื่อยืนยันคุณภาพของวัตถุดิบแล้ว พบว่ามีการละลาย กระจายตัว ดูดซึมเข้ากระแสเลือดได้ดี
คาดว่าไม่เกินเดือนกุมภาพันธ์ 2549 จะนำผลการศึกษาและตัวอย่างยาส่งให้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เป็นผู้ทดสอบเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับยาทามิฟลูต้นแบบ และจะขอขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ทั้งนี้กรมควบคุมโรคต้องการให้ผลิตยาทามิฟลูจำนวน 1 ล้านเม็ด เพื่อใช้ในกลุ่มเสี่ยงคือ แพทย์ พยาบาล ผู้สูงอายุที่จะติดเชื้อง่ายประมาณ 100,000 คน อย่างไรก็ตามราคาวัตถุดิบในการผลิตยาโซลทามิฟลูเพิ่มขึ้นประมาณ 5เท่า จึงคาดว่าจะจำหน่ายยาในราคาเม็ดละ 70 บาท ซึ่งคนหนึ่งต้องรับประทาน 10 เม็ด มีค่าใช้จ่ายคนละ 700 บาทต่อโด๊ส ขณะที่ยานำเข้าราคาเม็ดละ 120 บาท
ในประเทศญี่ปุ่น มีรายงานวัยรุ่นชาย 2 คนแสดงพฤติกรรมผิดปกติ อันนำไปสู่การสิ้นชีวิตในที่สุด ภายหลังจากกินยาทามิฟลู ซึ่งเป็นยาต่อต้านไข้หวัดใหญ่ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อไวรัสไข้หวัดนกได้ดีที่สุดตัวหนึ่งเท่าที่มีกันอยู่ในปัจจุบันเป็นเด็กนักเรียนชั้นมัธยมปลายวัย 17 ปีผู้หนึ่ง กระโดดออกมาขวางหน้ารถบรรทุกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว ภายหลังจากกินทามิฟลูไปไม่นาน นอกจากนั้นยังมีเด็กนักเรียนมัธยมต้นอีกผู้หนึ่งซึ่งเชื่อกันว่าตกลงมาจากชั้น 9 ของอาคารอพาร์ตเมนต์ที่เขาพำนักอยู่ในเดือนกุมภาพันธ์ปีนี้ หลังจากกินยาต้านไข้หวัดใหญ่ชนิดนี้เช่นกัน ภายหลังเกิดเหตุแต่ละครั้งดังกล่าวบริษัทผู้ผลิตก็ได้รายงานต่อกระทรวงสาธารณสุข เนื่องจากไม่สามารถปฏิเสธได้อย่างสิ้นเชิงว่า การเสียชีวิตของเด็กวัยรุ่นทั้ง 2 ไม่เกี่ยวกับยาทามิฟลู
 
ทางกระทรวงได้สั่งให้เพิ่มเติมข้อความลงในฉลากกำกับการใช้ยาทามิฟลูว่า ยานี้อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงในลักษณะเป็นความผิดปกติทางจิตและทางประสาท ความเชื่อมโยงระหว่างพฤติกรรมที่ผิดปกติซึ่งเกิดขึ้นกับยาตัวนี้เป็นสิ่งที่ไม่อาจปฏิเสธได้โดยสิ้นเชิง แต่ขณะเดียวกันก็ไม่สามารถระบุเจาะจงได้เช่นกันว่า ยาตัวนี้เป็นสาเหตุแต่ประการเดียวของพฤติกรรมดังกล่าว นับแต่นั้นมา บริษัทผู้ผลิตก็ได้เพิ่มข้อความในฉลากว่า การใช้ยานี้อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงอย่างเช่น สติสัมปชัญญะบกพร่อง พฤติกรรมที่ผิดปกติ และภาวะประสาทหลอน และขอให้แพทย์สนใจติดตามอาการเหล่านี้
 
ผู้ป่วยที่ได้รับแทมิฟลูภายใน 60 ชั่วโมงหลังมีอาการ พบว่าภายในเวลา 45 ชั่วโมงระยะเวลาของอาการไข้หวัดใหญ่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อให้แทมิฟลูแก่ผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจ ยืนยันว่า เป็นไข้หวัดใหญ่ความรุนแรงของโรคจะลดลงประมาณร้อยละ 40 เมื่อเปรียบกับผู้ที่ได้รับยาหลอก ยิ่งกว่านั้น แทมิฟลูยังช่วยลดอุบัติการณ์ของโรคแทรกซ้อนซึ่งมักเป็นเนื่องจากโรคไข้หวัดใหญ่ เช่น หลอดลมอักเสบ ปอดบวมและไซนัสอักเสบ ซึ่งทำให้ต้องได้รับยาปฏิชีวนะโดยเมื่อเปรียบเทียบผลในผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรง กลุ่มที่มีอายุน้อยและผู้สูงอายุการติดโรคแทรกซ้อนจะลดลงร้อยละ 50 และ 75ตามลำดับ
จากการศึกษาการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ทั้งโดยธรรมชาติหรือในห้องทดลอง การรักษาด้วยแทมิฟลูไม่เปลี่ยนแปลงระบบภูมิคุ้มกันของคนที่มีต่อการติดเชื้อ รวมถึงไม่มีผลต่อการตอบสนองของแอนตี้บอดี้ต่อวัคซีน โอเซลทามิเวียฟอสเฟตจะถูกเปลี่ยนอย่างรวดเร็วไปเป็นสารออกฤทธิ์โดยเอนไซม์เอสเทอเรสที่ส่วนใหญ่ พบที่ตับและลำไส้ ไม่พบรายงานที่เกี่ยวกับปฏิกิริยาต่อกันระหว่างยาอันเกี่ยวเนื่องกับการแย่งที่จับของเอนไซม์เอสเทอเรส

ขอขอบคุณ

Author

นพ. วรวุฒิ เจริญศิริ

ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

174 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

การป้องกันโศกนาฏกรรมในสนามกีฬา

17 กุมภาพันธ์ 2557 2.415

สัปดาห์นี้ผมขอนำเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับการจัดการแข่งขันกีฬาโดยเฉพาะ เรื่องฟุตบอล ในด้านความปลอดภัยของทุกๆ คนที่อยู่ในสนามกีฬาที่มีนักกีฬาและเจ้าหน้าที่และคนดูตั้งแต่ 2-3 หมื่นคนจนถึงหลักแสนคน

รู้ทัน ป้องกัน โรคมือเท้าปาก

30 มกราคม 2556 6.223

โรคมือ เท้า ปาก หรือที่เรียกว่า Hand-foot-and-mouth disease เป็นโรคติดเชื้อไวรัสชนิดเฉียบพลัน เกิดตุ่มน้ำใสขึ้นที่ปาก มือ เท้า ก้น และบริเวณอวัยวะเพศ

โรคโคเลสเตอรอลสูงในเลือด

6 มิถุนายน 2556 9.288

โคเลสเตอรอลเป็นไขมัน ชนิดหนึ่งที่อยู่ในร่างกาย ซึ่งได้รับมาจากอาหารที่มาจากสัตว์ อาหารที่มาจากพืชจะไม่มีโคเลสเตอรอล ส่วนร่างกายสร้างขึ้นเอง จากการเผาผลาญคาร์โบไฮเดรต โปรตีนและ ไขมัน

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ