โพสต์ 2 ส.ค. 56 ปรับปรุง 7 มี.ค. 57 9,891 Views

น้ำดี (bile)

น้ำดี (bile)

 
เป็นสารสำคัญที่สร้างมาจากตับ ซึ่ง ในคนจะสร้างประมาณวันละ 600 ซีซี เมื่อแรกสร้างจะมีน้ำอยู่ถึงร้อยละ 97 แล้วจะถูกเก็บไว้ที่ถุงน้ำดี ต่อมาน้ำและเกลือแร่ที่ละลายในน้ำถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย ทำให้น้ำดีเข้มข้นขึ้น เมื่ออาหารผ่านมาถึงลำไส้เล็กส่วนต้น ถุงน้ำดีจะถูกกระตุ้นให้บีบตัวปล่อยน้ำดีลงไปสู่ลำไส้เล็ก เพื่อช่วยย่อยอาหารไขมัน น้ำดีที่สร้างจากตับมีพีเอชเป็นด่าง (7.8-8.0) ส่วนน้ำดีที่อยู่ในถุงน้ำดีมีพีเอชเป็นกรด (7.0-7.4) และในน้ำดีจะไม่มีน้ำย่อยอาหาร
 
ส่วนประกอบของน้ำดี
 
น้ำดีประกอบด้วยสามส่วนด้วยกัน ส่วน แรกเป็นน้ำและเกลือแร่ที่ละลายอยู่ในน้ำ ได้แก่ โซเดียม โปตัสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม คลอไรด์ และไบคาร์บอเนต ส่วนนี้มีปริมาณมากที่สุด มากกว่าร้อย 97 ของทั้งหมด ส่วนที่สองเป็นของแข็ง ได้แก่ เกลือน้ำดี สารมีสี (บิลลิรูบิน) โคเลสเตอรอล ฟอสโฟไลปิด ไขมัน และโปรตีน ส่วนที่สามเป็นเอ็นซัยม์ชื่อ อัลคาไลน์ ฟอสฟาเทส
 
ถุงน้ำดีคืออะไร
ถุงน้ำดี (gall bladder) ถือ เป็นอวัยวะที่สำคัญอย่างหนึ่งของร่างกาย โดยอยู่ใต้ต่อตับบริเวณชายโครงด้านขวา ถุงน้ำดีมีรูปร่างคล้ายลูกแพร์ ยาวประมาณ 9 เซนติเมตร ถุงน้ำดีจะเป็นที่เก็บน้ำดีซึ่งสร้างจากตับ และจะมีท่อน้ำดีไปเปิดสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น โดยน้ำดีมีหน้าที่ย่อยอาหารประเภทไขมัน
 
ความผิดปกติของถุงน้ำดีที่พบได้บ่อยมีอะไรบ้าง
ความผิดปกติของถุงน้ำดีที่พบบ่อย คือ นิ่วในถุงน้ำดี และถุงน้ำดีอักเสบ นิ่วในถุงน้ำดีมักพบผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงที่มีรูปร่างค่อนข้างอ้วน และอยู่ในวัยกลางคนอายุประมาณ 40 ปีขึ้นไป ผู้ป่วยที่มีนิ่วในถุงน้ำดีอาจไม่มีอาการใด ๆ เลย หรือบางรายอาจมีอาการแน่นอึดอัด เหมือนอาหารไม่ย่อยภายหลังรับประทานอาหาร โดยเฉพาะถ้าเป็นอาหารที่มีไขมันสูง จะยิ่งมีอาการมากขึ้น
โรคของถุงน้ำดีเป็นโรคของผู้สูงอายุที่มักพบในคนค่อนข้างอ้วน อยู่ ดีกินดีมีไขมันในเลือดสูงเป็นประจำ และมักจะเป็นกับคนที่นั่งอยู่กับโต๊ะทำงาน หรือไม่ก็ดื่มค่อนข้างจัด พออายุเข้าเลข 50 ปี ก็มักจะปรากฎอาการให้เห็น ผู้หญิงมักจะเป็นโรคนี้มากกว่าผู้ชายประมาณ 2 เท่า
 
อาการเป็นอย่างไร
อาการของโรค มัก จะเจ็บบริเวณชายโครงขวาของท้องตอนบน บางทีเจ็บร้าวไปถึงไหล่ขวา มักจะมีอาการอึดอัดหลังกินอาหาร เพราะอาหารย่อยไม่ดี เนื่องจากน้ำดีถูกอุดตันจึงออกมาย่อยไขมันไม่ได้ ท้องจึงอืด ถ้ามีก้อนนิ่วใหญ่ไปอุดตันท่อ น้ำดีเต็มที่ก็จะมีอาการดีซ่าน ตาเหลืองตัวเหลือง
โรคถุงน้ำดีอักเสบ
 
โรคถุงน้ำดีอักเสบ มัก จะเกิดร่วมกับคนที่มีนิ่วในถุงน้ำดี อาการของโรคนี้มักจะมีไข้สูง ปวดท้องบริเวณใต้ชายโครงขวา อาจมีคลื่นไส้อาเจียนและตาเหลืองร่วมด้วย ถ้าสงสัยว่าจะเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของถุงน้ำดี โดยมีอาการดังกล่าวข้างต้นมาแล้ว ท่านควรไปพบแพทย์ เพื่อการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง โดยแพทย์จะสอบถามอาการอย่างละเอียด ตรวจร่างกายเพื่อการวิเคราะห์โรคให้ถูกต้อง แพทย์อาจต้องส่งไปทำอัลตราซาวด์ของช่องท้อง ซึ่งสามารถบอกได้ว่าผู้ป่วยมีนิ่วในถุงน้ำดีหรือมีอาการอักเสบของถุงน้ำดี หรือไม่ การทำอัลตราซาวด์จะไม่ทำให้เกิดความเจ็บปวดต่อผู้ป่วยแต่อย่างใด
 
นิ่วในถุงน้ำดี
สำหรับนิ่วในถุงน้ำดี ถ้า ไม่มีอาการใด ๆ เลย แพทย์อาจจะยังไม่ทำการผ่าตัดก็ได้ แต่ถ้ามีอาการแน่นท้อง ท้องอืดเป็น ๆ หาย ๆ มานาน แพทย์จะแนะนำให้ผู้ป่วยว่าควรผ่าตัดนิ้วในถุงน้ำดีออก อาการแน่นท้องซึ่งมีสาเหตุจากนิ่วในถุงน้ำดีก็จะดีขึ้น ในปัจจุบัน การผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีมีความก้าวหน้าขึ้นมาก ผู้ป่วยสามารถผ่าตัดเอานิ่วและถุงน้ำดีออก โดยใช้กล้องส่องเข้าไปในช่องท้อง ทำให้ผู้ป่วยไม่ต้องอยู่โรงพยาบาลนาน และแผลผ่าตัดก็ไม่ยาว มีเฉพาะแผลที่เจาะรูใส่เครื่องมือเข้าไปเท่านั้น
 
การรักษาโรคถุงน้ำดีอักเสบ
ส่วนโรคถุงน้ำดีอักเสบ การ รักษาจำเป็นต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ และผู้ป่วยมีความจำเป็นต้องอยู่ในโรงพยาบาล เพราะจะต้องได้รับยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือด ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น โรคเบาหวาน อาจทำให้ภาวะถุงน้ำดีอักเสบอย่างรุนแรงมีอันตรายจนถึงเกิดภาวะเป็นหนองในถุง น้ำดี และมีการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมาได้ ถ้าไม่ได้รับการรักษาให้ทันท่วงที หลังจากผู้ป่วยได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะจนหายดีแล้ว ควรส่งผู้ป่วยไปหาศัลยแพทย์เพื่อให้แพทย์พิจารณาว่าจำเป็นต้องได้รับการผ่า ตัดหรือไม่
 
 
ที่มา : นพ.วรวุฒิ เจริญศิริ
ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

การตรวจกล่องเสียง

10 สิงหาคม 2556 5.594

ปกติแล้วการอ้าปากตามธรรมดานั้น แพทย์จะสามารถตรวจอวัยวะภายในช่องปาก (เหงือก, ฟัน, ลิ้น, เพดาน, กระพุ้งแก้ม)และคอหอย (ลิ้นไก่, ผนังคอหอย, ต่อมทอนซิล) ได้แต่การตรวจวิธีนี้ไม่สามารถตรวจลึกลงไปได้ถึงด้านล่างของคอหอยและกล่องเสียง

โรคจิต : (สาเหตุ)

15 กุมภาพันธ์ 2557 3.181

สาเหตุของโรคจิตนั้นเกิดขึ้นได้หลายประการ ขึ้นอยู่กับโรคจิตนั้นๆ เป็นโรคจิตประเภทใด เช่น คนที่ป่วยเป็นโรคจิตแบบจิตเภท อาการของโรคจิตนั้นเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมและชีววิทยา หมายความว่าผู้ที่ป่วยเป็นโรคนี้ มีโอกาสถ่ายทอดสู่ลูกหลานได้มากกว่าคนปกติทั่วๆ ไป ปัจจุบันมีการค้นคว้าวิจัยพบว่า มีการเปลี่ยนแปลงทางสารเคมีในระบบประสาทที่ทำให้เกิดอาการของโรคจิตต่างๆ ยาที่ใช้รักษาโรคจิตจะเข้าไปเปลี่ยนแปลงระดับของสารเคมีเหล่านี้ ให้กลับคืนมาเป็นปกติ ผู้ป่วยจึงหายจากอาการโรคจิตได้

การผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังผ่านกลัอง full endoscope

3 สิงหาคม 2556 2.578

ในปัจจุบันเทคนิคเทคโนโลยีในการผ่าตัดหมอนรองกระดูกสันหลังผ่านกล้องที่เล็กที่สุด ได้แก่การผ่าตัดผ่านกล้อง Full endoscope ซึ่งมีลักษณะเป็นกล้องแบบสอดมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.8 ซม. และมีช่องเพื่อที่จะให้เครื่องมือในการผ่าตัดสอดเข้าไปทำงานได้อย่างสะดวก

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ