โพสต์ 10 ส.ค. 56 ปรับปรุง 7 มี.ค. 57 4,347 Views

การผ่าตัดผู้ป่วยนอนกรน

การผ่าตัดผู้ป่วยนอนกรน

ชนิดของการผ่าตัดขึ้นกับตำแหน่งของการอุดกั้น ในระบบทางเดินหายใจ เช่น

1.  การผ่าตัดโพรงจมูก และ/ หรือโพรงหลังจมูก ทำในรายที่พยาธิสภาพของโพรงจมูก และ/ หรือโพรงหลังจมูกมีส่วนในการทำให้เกิดการอุดกั้นในทางเดินหายใจ เช่นผ่าตัดเอาริดสีดวงจมูกออก ในรายที่มีริดสีดวงจมูกผ่าตัดช่องจมูกและโพรงไซนัสด้วยกล้องเอนโดสโคปในรายที่เป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง ผ่าตัดแก้ไขผนังกั้นช่องจมูกคดผ่าตัดเอาต่อมแอดีนอยด์ในรายที่มีต่อมแอดีนอยด์โตโดยเฉพาะในเด็กการแก้ไขภาวะโพรงจมูกหรือโพรงหลังจมูกตีบตันจากเนื้อเยื่อพังผืดซึ่งเกิดจาการผ่าตัดหรือหลังฉายรังสีรักษาการผ่าตัดลดขนาดของเยื่อบุจมูกในกรณีที่มีเยื่อบุจมูกอักเสบและบวมโตมากโดยใช้แสงเลเซอร์, เครื่องจี้ไฟฟ้า หรือคลื่นความถี่วิทยุซึ่งจะมีประโยชน์ในรายที่จำเป็นต้องใช้ CPAP ต่อไปด้วยการให้ผู้ป่วยลองใช้ยาลดบวมในจมูก ก่อนนอนติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 วันแล้วให้คู่นอนสังเกตว่า อาการนอนกรน และ/ หรือ ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับดีขึ้นหรือไม่ ก็จะช่วยทำนายได้ว่า หลังผ่าตัดแก้ไขภาวะอุดกั้นทางจมูกแล้วอาการกรนจะดีขึ้นหรือไม่ มีการศึกษาพบว่าการรักษาให้อาการคัดจมูกดีขึ้นจะทำให้อาการนอนกรนน้อยลง การทำงานในเวลากลางวันดีขึ้น ความดันของ CPAP ที่ต้องใช้ในการแก้ไขการอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบนก็น้อยลงด้วย

2.  การผ่าตัดบริเวณคอหอย ในรายที่มีประวัติได้รับการผ่าตัดต่อมทอนซิลมาก่อน แล้วมีอาการนอนกรนและ/หรือ ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับมักจะไม่ได้ประโยชน์จากการผ่าตัดแก้ไขบริเวณคอหอยมากนักในทางตรงกันข้ามการผ่าตัดแก้ไขบริเวณคอหอยนี้จะได้ผลดี ในผู้ป่วยที่ยังมีต่อมทอนซิลอยู่

o  การผ่าตัดต่อมทอนซิล ทำในรายที่มีต่อมทอนซิลโตมากจนอุดกั้นทางเดินหายใจโดยเฉพาะในเด็กในรายที่มีต่อมทอนซิลที่โคนลิ้นโตมากก็อาจใช้แสงเลเซอร์ตัดออกได้การผ่าตัดนี้เป็นการผ่าตัดที่อาศัยการดมยาสลบ

o  การผ่าตัดตกแต่งกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณเพดานอ่อน, ลิ้นไก่, ผนังคอหอยให้ตึงและกระชับขึ้น เป็นการผ่าตัดที่นิยมทำในการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับโดยเป็นการผ่าตัดที่เอาต่อมทอนซิล ลิ้นไก่ และเนื้อเยื่อที่หย่อนยานบริเวณผนังคอหอยออก และทำให้เพดานอ่อนสั้นลงเป็นการผ่าตัดในช่องปากโดยไม่มีแผลภายนอกและอาศัยการดมยาสลบใช้ในรายที่มีการอุดกั้นของทางเดินหายใจอยู่ระดับเพดานอ่อน ลิ้นไก่และคอหอย เช่น มีลิ้นไก่หรือเพดานอ่อนที่ยาว ผนังคอหอยหนาและหย่อนยานซึ่งการผ่าตัดจะทำให้บริเวณดังกล่าวนี้กว้างขึ้น ทำให้อาการนอนกรนและ/ หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับน้อยลงหรือดีขึ้นได้

o  การผ่าตัดตกแต่งเพดานอ่อน และลิ้นไก่ โดยใช้แสงเลเซอร์หรือคลื่นความถี่วิทยุใช้รักษาอาการนอนกรนที่มีสาเหตุมาจากการอุดกั้นระดับเพดานอ่อนและลิ้นไก่ เช่นกันสามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่และไม่ต้องนอนโรงพยาบาลเป็นการผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อที่หย่อนยานบริเวณลิ้นไก่และเพดานอ่อนออกทีละน้อยโดยใช้แสงเลเซอร์ หรือคลื่นความถี่วิทยุซึ่งจะทำให้อาการนอนกรนดีขึ้นและช่วยในการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับที่ไม่รุนแรงมากนัก อาจต้องมาผ่าตัดเพิ่มหลายครั้งถ้าอาการของผู้ป่วยยังไม่ดีขึ้น

o  การผ่าตัดตกแต่งเพดานอ่อน และลิ้นไก่โดยใช้มีด เป็นการใช้มีดเลาะเอาชั้นเยื่อบุ และใต้เยื่อบุของเพดานอ่อนและลิ้นไก่ออก โดยตัดลิ้นไก่ออกบางส่วนแล้วเย็บลิ้นไก่ที่เหลือเข้ากับเนื้อเยื่อเพดานอ่อนวิธีนี้สามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่ ไม่ต้องนอนโรงพยาบาลข้อดีคือทำให้การเคลื่อนที่ของเพดานอ่อนยังเป็นปกติ ไม่ถูกรบกวนมากนักการเจ็บแผลน้อย แผลหายเร็วเกิดเนื้อเยื่อพังผืดหดรัดตัวได้น้อยได้ผลดีในการรักษาอาการนอนกรนที่มีการอุดกั้นระดับเพดานอ่อนและลิ้นไก่

o  การฉีดสารที่เพดานอ่อน เป็นการฉีดสารที่ทำให้เนื้อเยื่อตายเข้าไปใต้เยื่อบุของเพดานอ่อนทำให้เกิดพังผืด ซึ่งส่งผลให้การสั่นของเพดานอ่อนและอาการ นอน กรนลดลง
สามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่ ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล

o  การใช้เชือกไปร้อยโคนลิ้นแล้วมาผูกกับสกรูที่ยึดติดกับขากรรไกรล่างทางด้านหน้า ใช้ในการรักษาอาการนอนกรน และ/ หรือ ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับที่มีการอุดกั้นของทางเดินหายใจระดับโคนลิ้นเพื่อกันไม่ให้ลิ้นตกไปด้านหลัง หรืออาจทำผ่าตัดโดยตัดบางส่วนของโคนลิ้นออกโดยใช้แสงเลเซอร์ เพื่อลดขนาดโคนลิ้นหรือทำการผ่าตัดนำที่เกาะของกล้ามเนื้อลิ้นมาด้านหน้าเพื่อให้ทางเดินหายใจหลังโคนลิ้นกว้างขึ้น โดยการเจาะกระดูกขากรรไกรล่างการผ่าตัดดังกล่าวนี้มักทำในรายที่ยังมีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับอยู่หลังทำการผ่าตัดตกแต่งกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณเพดานอ่อน, ลิ้นไก่, ผนังคอหอยให้ตึงและกระชับขึ้น

o  การใช้คลื่นความถี่วิทยุ เป็นการนำเข็มพิเศษ เข้าไปในเนื้อเยื่ออ่อน เช่น เพดานอ่อน ต่อมทอนซิล โคนลิ้นหรือ เยื่อบุจมูก เพื่อส่งคลื่นความถี่สูงที่สามารถเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อนให้แก่เนื้อเยื่อรอบๆซึ่งจะทำให้เกิดการสูญเสียสภาพ และการตายของเนื้อเยื่อขึ้นภายใน 1-2 เดือนหลังจากนั้นจะเกิดเนื้อเยื่อพังผืด เกิดการหด และลดปริมาตรของเนื้อเยื่อวิธีนี้สามารถลดขนาดเนื้อเยื่อต่างๆ ที่อุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบนทำให้ทางเดินหายใจกว้างขึ้น อาการนอนกรนก็จะน้อยลง
ผู้ป่วยหายใจได้สะดวกขึ้น ปริมาณความร้อนที่เนื้อเยื่อได้รับจะต่ำกว่าการใช้เลเซอร์จึงทำให้อาการปวดหรือเจ็บแผลหลังผ่าตัดน้อยกว่าการใช้เลเซอร์ได้มีการศึกษาผลของการใช้คลื่นความถี่วิทยุ ในรายที่มีอาการคัดจมูกเรื้อรังพบว่า คลื่นความถี่วิทยุสามารถลดอาการคัดจมูกได้ และผลนั้นยังคงอยู่แม้หลังใช้ คลื่นความถี่วิทยุนานถึง 1 ปี ส่วนผลของคลื่นความถี่วิทยุต่อเพดานอ่อน ก็ได้ผลดีเช่นกัน โดยมีการลดลงของอาการ นอน กรนอาการง่วงผิดปกติในเวลากลางวัน วิธีนี้สามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่ผู้ป่วยจึงไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาลผลของการลดขนาดของเนื้อเยื่อดังกล่าวจะเห็นชัดเจนใน 4-6 สัปดาห์อาจทำซ้ำได้อีก
ถ้าผลยังไม่เป็นที่น่าพอใจ วิธีนี้ง่ายในการทำ ผลข้างเคียงน้อยและได้ผลดี

3.  การผ่าตัดบริเวณคอหอยส่วนกล่องเสียง

o  การผ่าตัดตกแต่งกล่องเสียงส่วนบน เป็นการผ่าตัดในรายที่มีเนื้อเยื่อที่หย่อนยานบริเวณฝาปิดกล่องเสียงหรือบริเวณรอบข้าง

o  การผ่าตัดเย็บร้อยกระดูกไฮออยด์ เข้ากับกระดูกไทรอยด์ ทำให้กล้ามเนื้อของลิ้นถูกดึงมาข้างหน้าและลงล่าง ทำให้ทางเดินหายใจระดับคอหอยส่วนกล่องเสียงกว้างขึ้น

o  การใช้เชือกไปร้อยกระดูกไฮออยด์แล้วมาผูกกับสกรูที่ยึดติดกับขากรรไกรล่างทางด้านหน้าเพื่อขยายขนาดของคอหอยส่วนกล่องเสียง

o  การผ่าตัดเลื่อนกระดูกบริเวณใบหน้า โดยการเลื่อนขากรรไกรล่าง มาด้านหน้า ทำให้ทางเดินหายใจหลังโคนลิ้นกว้างขึ้นเป็นการผ่าตัดใหญ่ที่ต้องใช้เวลานาน แต่ผลของการผ่าตัดดีมาก เช่นใช้ในรายที่มีโครงสร้างของกระดูกใบหน้าผิดปกติ เช่น คางเล็กหรือคางถอยร่นมาด้านหลังหรือ ใช้ในรายที่ล้มเหลวจากการผ่าตัดโดยวิธีอื่นๆ

4.  การผ่าตัดอื่นๆ เช่นการเจาะคอเป็นการช่วยเปิดทางเดินหายใจโดยไม่ให้ผ่านช่วงระบบทางเดินหายใจส่วนบนที่มีการอุดกั้นอาจใช้ในการเตรียมทางเดินหายใจก่อนผ่าตัดบางรายเช่นรายที่มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับที่รุนแรง หรือใช้การผ่าตัดวิธีอื่นๆแล้วไม่ได้ผล

โดยสรุป ผู้ป่วยที่มีอาการนอนกรนและ/ หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ ที่มีความผิดปกติทางกายวิภาคที่สามารถเห็นได้ชัดเจนและสามารถแก้ไขได้ อาจพิจารณาทำผ่าตัดส่วนในรายที่ไม่พบความผิดปกติทางกายวิภาคที่สามารถแก้ไขได้จะทำการผ่าตัดแก้ไข ก็ต่อเมื่อให้การรักษาด้วยวิธีไม่ผ่าตัดแล้วไม่ดีขึ้นหรือผู้ป่วยไม่อยากใช้ เครื่อง CPAP หลังผ่าตัดควรติดตามผลการรักษาอย่างต่อเนื่อง แม้อาการนอนกรนของผู้ป่วยจะหายไปหลังผ่าตัด แต่ผู้ป่วยบางรายอาจมีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับหลงเหลืออยู่ได้ ดังนั้นเมื่อผู้ป่วยพอใจอาการต่างๆ แล้วควรมาตรวจการนอนหลับซ้ำหลังผ่าตัดประมาณ 6 เดือนเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับหลงเหลืออยู่ผู้ป่วยบางรายอาจต้องใช้ทั้งวิธีการผ่าตัดและไม่ผ่าตัดร่วมกันเพื่อผลการรักษาที่ดี

ขอขอบคุณ

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

เรื่องของ “น้ำ” ในฟุตบอลโลก

1 กรกฎาคม 2556 4.735

ผมคงจะไม่ได้พูดถึงภาวะน้ำมากหรือน้ำน้อยที่เกิดในแต่ละประเทศทั่วโลก หรือน้ำมากในภาคเหนือของประเทศไทยที่ทำความเดือดร้อนอย่างมากมายในพื้นที่หลายจังหวัด มีการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินเป็นจำนวนมหาศาล เป็นบทเรียนราคาแพงที่พวกเราต้องเรียนรู้

แมลงกัดต่อย

6 มิถุนายน 2556 29.512

อุบัติเหตุอย่างหนึ่งที่มักจะเกิดขึ้นกับเด็กได้บ่อย ๆ ก็คือ ถูกแมลงมีพิษจำพวกผึ้งต่อย แตน แมลงภู่ และหมาร่า กัดต่อย แมลงพวกนี้จะมีเหล็กไน เมื่อต่อยเข้าผิวหนังมันจะปล่อยน้ำพิษออกมาทำให้เกิดอาการต่าง ๆ โดยทั่วไปหลังถูกแมลงกัดต่อย ภายใน 10 - 15 นาที

การพัฒนาฟุตบอลในประเทศเมียนมาร์

17 กุมภาพันธ์ 2557 2.851

40 ปีที่แล้ว ประมาณ พ.ศ. 2513 ทีมฟุตบอลของเมียนมาร์ หรือพม่าในขณะนั้น เป็นทีมฟุตบอลชั้นนำของเอเชียทีมหนึ่ง ได้เป็นทีมแชมป์เอเชี่ยนเกมส์ 2 สมัย ในปี พ.ศ. 2509 และพ.ศ. 2513 แชมป์ฟุตบอลเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 5 ครั้ง

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ