โพสต์ 5 ส.ค. 56 ปรับปรุง 24 พ.ค. 57 2,564 Views

กายวิภาคของกระดูกส่วนแข็ง

กายวิภาคของกระดูกส่วนแข็ง

กายวิภาค (Anatomy) ของกระดูกสันหลัง ประกอบไปด้วย กระดูกสันหลังส่วนที่เป็นกระดูกแข็ง (Bone) ส่วนของหมอนรองกระดูก (Intervertebral discs) ส่วนของเส้นประสาท (Nerve) ส่วนของกล้ามเนื้อ (Muscle) กายวิภาคของกระดูกส่วนแข็งหมายถึง ลักษณะรูปร่างของกระดูกส่วนที่เป็นส่วนที่เป็นกระดูกแข็งซึ่งมีลักษณะคล้ายกระดูกส่วนอื่นของร่างกาย ประกอบไปด้วย เนื้อแคลเซี่ยมและเนื้อกระดูกอื่นๆซึ่งก่อให้เกิดโครงร่างของลำตัว กระดูกสันหลังส่วนแข็งของมนุษย์ประกอบไปด้วยปล้องกระดูกสันหลังทั้งสิ้น 5 ส่วน

·     ส่วนแรกคือ กระดูกแข็งส่วนคอ (Cervical) มีด้วยกันทั้งสิ้น 7 ข้อ

·     กระดูกสันหลังส่วนหน้าอก (Thoracic) มีด้วยหกันทั้งสิ้น 12 ข้อ

·     กระดูกสันหลังส่วนเอว (Lumbar) มีด้วยกันทั้งสิ้น 5 ข้อ

·     กระดูกล่างสุด คือกระดูกก้นกบ ประกอบไปด้วย กระดูกเบคั่ม และท๊อกสิก

ดั้งนั้นกระดูกแข็งที่ประกอบเป็นกระดูกสันหลังของร่างกายจึงมีทั้งสิ้น 26 ชิ้น ในคนปกติ

กระดูกสันหลังส่วนแข็งนี้จะอยู่ซ้อนกันลักษณะเป็นปล้องๆ เหมือนกระดูกงู โดยแต่ละข้อจะถูกเชื่อมต่อกันด้วยหมอนรองกระดูก (Intervertebral discs) ซึ่งเป็นลักษณะเป ็ นเนื้อเยื่อเหนียว แต่ยืดหยุ่นได้ ดังนั้นกระดูกแข ็งที่เป ็ นกระดูกสันหลังนี้สามารถเคลื่อนไหวได้คล้ายกระดูกงูหมอนรองกระดูกแต่ละข้อนี้เมื่อมองภาพตัดขวางของกระดูกแข็งแต่ละปล้องส่วนที่สำคัญคือตัวเนื้อกระดูกเองจะห่อหุ้มไขสันหลังไว้อยู่ภายใน ดังนั้นกระดูกสั้นหลังส่วนแข็งนี้นอกจากจะท ำไหน้าที่เป็นโครงร่างของร่างกายไปมาได้คล้ายกระดูกงูแล้วยังมีหน้าที่ปกป้องคุ้มครองไขสันหลัง ซึ่งเชื่อมต่อลงมาจากสมองเนื้อไขสันหลังนี้เป็นศูนย์รวมของเส้นประสาทที่ใช้เควบคุมอวัยวะโดยเฉพาะการควบคุมการเคลื่อนไหวของแขนการเคลื่อนไหวของขาและยังมีระบบประสาทอัตโนมัติที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะภายในช่องอกช่องท้อง และอวัยวะอื่นๆ อีกมากมายดังนั้นกระดูกสันหลังของมนุษย์จึงมีความสำคัญในแง่ของการเคลื่อนไหวการเป็นโครงร่างที่ทำให้มนุษย์สามา รถทำให้ลุกขึ้นยืนได้และยังเป็นอวัยวะที่ใช้ปกป้องคุ้มครองศูนย์รวมของเส้นประสาทที่ใช้ในการเคลื่อนไหวทั้งหมดเช่นเดียวกัน

เมื่อมองเข้าไปภายในกายวิภาคของกระดูกส่วนแข็งจะพบว่ามีลักษณะคล้ายกระดูกส่วนอื่นของร่างกาย ประกอบด้วยกระดูกแข็งส่วนเปลือกที่เรียกว่า กระดูกส่วน cortex และกระดูกส่วนที่เป็นรังผึ้งเรียกว่า Cancellousกระดูกส่วนที่เป็นเปลือกแข็งนี้จะทำหน้าที่ให้ความแข็งแรงของกระดูกสันหลังส่วนแข็งนี้ ส่วนกระดูกรังผึ้งที่อยุ่ตรงกลาง เรียกว่า Cancellousนี้เป็นที่อยู่ของไขกระดูก (Bone Marrow) ซึ่งให้ความสำคัญในการเป็นแหล่งผลิตเม็ดเลือดและโปรตีนภายในกระแสเลือดที่สำคัญของร่างกายอีกแห่งหนึ่ง ในภาวะกระดูกปกติกระดูกสันหลังส่วนแข็งนี้ก็จะมีความยาวที่เหมาะสมและสามารถรองรับน้ำหนักของมนุษย์ได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะยืน นั่ง นอน กระโดด หรือวิ่งแต่ในกรณีที่กระดูกสันหลังส่วนแข็งมีคุณภาพลดต่ำลง เช่น ในโรคกระดูกพรุนมีกระดูกส่วน Cortex บางลง มีกระดูกส่วน Cancellousบางลงกระดูกสันหลังส่วนแข็งอาจจะไม่สามารถรับแรงกระแทกและน้ำหนักตัวต่างๆได้ตามปกติ ทำให้เกิดภาวะกระดูกสันหลังยุบหรือการมีกระดูกสันหลังหักในผู้สูงอายุตามมาได้ดังนั้นจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่มนุษย์จะต้องรักษาคุณภาพของกระดูกส่วนแข็งนี้ไว้เพื่อให้สามารถใช้งานได้ตลอดช่วงชีวิตของมนุษย์

กระดูกสันหลังส่วนแข็งนี้เป็นเหมือนดังเช่น กระดูกแข็งส่วนอื่นๆ ของร่างกาย อาทิเช่น ข้อเข่า เมื่อมีการขยับตัวและใช้งานต่อเนื่องมาเป็นเวลานานจะเกิดภาวะเสื่อมสภาพของกระดูกส่วนแข็งได้ทำให้เกิดภาวะกระดูกผิดรูปหรือกระดูกเสื่อมมีการครอบของแคลเชี่ยมยื่นออกมามากกว่าปกติ หรือบางกรณีชอบเรียกกันว่า มีหินปูนมาเกาะซึ่งทำให้เกิดภาวะช่องกระดูกสันหลังแคบลงและเบียดทับเส้นประสาทได้ในภาวะกระดูกสันหลังเสื่อมบีบแคบทับเส้นประสาทหรือ Spinal stenosis ซึ่งเป็นภาวะเสื่อมที่ก่อให้เกิดปัญหาในผู้ป่วยบางรายทำให้เกิดการกดทับของเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงแขนและขาในรายที่มีการพอกของหินปูนไม่มาก มีการเสื่อมไม่มากสามารถรักษาได้โดยการไม่ผ่าตัดแต่หากมีการพอกของหินปูนจนกระทั่งเกิดการบีบแคบของเส้นประสาทอย่างรุนแรงการผ่าตัดก็เป็นวิธีการที่ได้ประโยชน์และมีประสิทธิภาพเป็นอย่างดีและด้วยวิทยาการที่ทันสมัยในปัจจุบันทำให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยสูงและประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี

ขอขอบคุณ

Author

นาวาอากาศเอก นพ. ทายาท บูรณกาล

ผู้อำนวยการศูนย์กระดูกสันหลังครบวงจร รพ.กรุงเทพ

19 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

เอชไอวี การติดต่อและแพร่กระจาย

8 สิงหาคม 2556 1.613

เอดส์ เป็นโรคติดต่อที่จะทำให้เกิดโรคเฉพาะในคนเท่านั้น และเมื่อเชื้อเอดส์เข้าสู่ร่างกายของคนเรา ก็จะกระจายอยู่ตามส่วนต่าง ๆ มากน้อยไม่เท่ากัน และสำหรับแหล่งที่พบเชื้อเอดส์ในปริมาณมาก ได้แก่ เลือด น้ำเหลือง น้ำหนอง น้ำอสุจิ น้ำช่องคลอด สมอง

ต้องเอาโลหะที่ดามออกหรือไม่

27 สิงหาคม 2556 2.955

การผ่าตัดดามกระดูกหักด้วยโลหะมีหลายวิธี บางวิธีโลหะที่ดามเอาไว้จะต้องเอาออกอย่างแน่นอน เพราะถ้าเก็บเอาไว้จะทำให้มีการอักเสบติดเชื้อ หรือ ถ้าเก็บไว้อาจขัดขวางการเคลื่อนไหวของเอ็นหรือกล้ามเนื้อ เวลาให้ผู้ป่วยบริหารร่างกายส่วนที่หัก

ทำไมต้องตรวจสุขภาพ ก่อนแต่งงาน

7 มิถุนายน 2556 7.503

การมีครอบครัวที่สมบูรณ์ในความหมายของคนทั่วไป อาจหมายถึง การมีพร้อมทางด้านฐานะความเป็นอยู่ เศรษฐกิจและสังคมเท่านั้นแต่ในความเป็นจริงแล้วครอบครัวที่สมบูรณ์หมายถึงการมีสุขภาพอนามัยและคุณภาพชีวิตที่ดีเป็นส่วนสำคัญ

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ