โพสต์ 27 ส.ค. 56 ปรับปรุง 7 มี.ค. 57 30,149 Views

กระดูกสันหลังย่นหรือ ยุบตัวลงไป (Vertebral Compression Fracture VCF)

กระดูกสันหลังย่นหรือ ยุบตัวลงไป (Vertebral Compression Fracture VCF)

เวลาคนเราหกล้ม เอาก้นกระเเทกกับพื้นอย่างรุนเเรง โดยทั่วไปทั้งหมอ เเละผู้ป่วยมักจะไปเพ่งความสนใจอยู่ที่กระดูกก้นกบ ว่ามีการหักหรือไม่ เเต่ในความเป็นจริง เรากลับพบว่า มีการละเลยกระดูกอีกชนิดหนึ่ง ซึ่งมีความสำคัญมากกว่า เพราะถ้าไม่ดูแลรักษาให้ถูกต้อง ตั้งแต่ครั้งแรก มักจะส่งผลเสียทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนมากมาย บางคนอาจจะถึงขั้นต้องได้รับการผ่าตัดแก้ไข เสียเวลา เสียเงินทองในการรักษามากกว่าเดิมครับ

ผมกำลังกล่าวถึง กระดูกสันหลังส่วนกลางลำตัว ที่มีโอกาสหักได้บ่อยกว่ากระดูกก้นกบในเวลาที่คนเราล้มลงเอา ก้นกระแทกพื้น โดยเฉพาะคนที่มีภาวะกระดูกบาง คนที่มีอายุมากมากลักษณะรูปร่างของกระดูกหักชนิดนี้ ทำให้เราเรียกกระดูกสันหลังหักชนิดนี้ว่ากระดูกสันหลัง ย่น หรือยุบตัวลงไปครับ (Vertebral Compression Fracture : VCF)

เวลาเกิดการลื่นล้ม เอาสะโพกหรือ ก้นกบกระเเทกพื้นอย่างรุนเเรงนั้น จะเกิดแรงกระเเทกส่งต่อไปที่กระดูกสันหลัง โดยเฉพาะส่วนกลางลำตัวจะมีการรับเเรงกระเเทกมากที่สุด กระดูกสันหลังที่ถูกกระแทกจะเหมือนถูกกระแทกทั้งด้านบนจากน้ำหนักตัวที่กดลงมาและด้านล่างจากแรงกระแทกที่พื้น ส่งผลทำให้กระดูกสันหลัง ปล้องนั้นมีการยุบตัวลงมา โดยมักจะเกิดตรงรอยต่อของกระดูกสันหลังส่วนล่างของช่วงอกต่อกับส่วนบนของหลัง เนื่องจาก กระดูกสันหลังช่วงนี้จะมีการหักเหของเเรงเเละการสะสมเเรงมาที่กระดูกสันหลังมากที่สุด ดังนั้นถ้าเรามัวแต่สนใจกระดูกส่วนก้นกบ โดยไม่ได้ดูที่หลังด้านบนก็จะทำให้ไม่รู้ตัวว่ามีการะดูกสันหลังหักแบบยุบตัวที่บริเวณนี้โดยเฉพาะคนสูงอายุมากกว่า 60 ปี กระดูกสันหลังจะบาง และไม่เเข็งแรงอยู่แล้วจึงเกิดเเรงกดไปที่ปล้องกระดูกสันหลังส่งผลทำให้ความสูงของปล้องกระดูกสันหลังยุบตัวลงมาเหมือนกล้วยถูกเครื่องปิ้งหนีบจนแบนติดกัน

 

กระดูกสันหลังส่วนนี้ ในคนที่เติบโตเต็มวัย มักจะมีความสูง ประมาณ 2-4 ซมเเต่ถ้าเกิดกระดูกย่น ความสูงเฉลี่ย อาจจะลดลง เหลือเเค่ประมาณ 1 ซม. เเละถ้าเกิดกระดูกย่นในกระดูกสันหลังหลายปล้อง จะทำให้คนสูงอายุ นั้นมีหลังโก่งขึ้น เเต่มีความสูงลดลงไป

อาการของกระดูกสันหลังย่นนั้น โดยทั่วไป ถ้าล้มเอาก้นกระเเทกพื้นใหม่ๆอาจจะเป็นเพียงเเค่รูสึกจุกเเน่นในท้อง เท่านั้นซึ่งพอนั่งไปสักพักอาการก็จะหายไปเหมือนไม่ได้เป็นอะไรเลยหรือบางคนอาจมีเพียงเจ็บกลางหลัง ร้าวมาที่บั้นเอวเล็กน้อยเวลาล้มตัวลงนอนจะเจ็บนอนหงายไม่ได้ ซึ่งผู้ป่วยอาจจะไม่ใส่ใจเมื่อเวลาผ่านไปนานๆ 1-2 เดือน จะสังเกตสังเกตหลังตัวเองจากกระจกมองด้านข้างของลำตัวอาจพบว่ามีการโก่งเพิ่มมากขึ้น และ อาการปวดหลังที่เรื้อรังอยู่มีอาการรุนแรงขึ้น

ความสำคัญในการดู เเละรักษาในโรคกระดูกสันหลังย่น จึงต้องขึ้นกับการวินิจฉัยให้ได้ก่อนว่า เกิดการหักแบบยุบตัวของกระดูกสันหลังหรือไม่ โดนเฉพาะลักษณะการลื่นล้ม เเละเอาก้นกระเเทกผู้ป่วยจะต้องไม่นิ่งนอนใจเกินไป อย่ารอให้ปวดหลังนานเกิน สัปดาห์ต้องรีบพาตัวเองไปพบเเพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อ x ray ส่วนของกระดูกสันหลังส่วนนี้ครับ

ถ้าหากพบว่ามีการย่นของกระดูกสันหลังจริง เเพทย์ก็จะเเนะนำให้ท่านพักงานหนักโดยเฉพาะงานที่ต้องใช้หลังมากบางคนเเพทย์ก็อาจจะเเนะนำให้นอนพักอยู่เเต่บนเตียงเฉยๆในช่วงเดือนเเรกเนื่องจากกระดูกย่นนั้น จะยังสามารถยุบเพิ่มมากขึ้นอีก ถ้าเราลุกขึ้นนั่งหรือยืนบ่อยๆ เพราะน้ำหนักตัวของผู้ป่วยจะเป็นตัวที่กดกระดูกสันหลังให้ย่นมากขึ้นได้ ส่งผลทำให้ปวดหลังมากขึ้นหลังโก่งมากขึ้น บางคนส่วนที่ยุบตัวลงไป อาจจะกดทับเส้นประสาททำให้มีอาการของขาชา ปวดร้าวลงแก้มก้น ปวดขาได้ครับ

บางคนที่มีกระดูกสันหลังย่นมากตั้งแต่ ครั้งแรกที่มาตรวจเเพทย์อาจจะเเนะนำให้ใส่เสื้อเกราะรัดหลัง เพื่อประคองหลังไว้ไม่ให้โก่งหรือยุบตัวมากขึ้น ตรงจุดนี้มีความสำคัญมากครับเพราะผู้ป่วยมักจะมีความเข้าใจผิด คิดว่า เมื่อมีเสื้อเกราะใส่ก็สามารถทำงานหนักได้เหมือนเดิม

เนื่องจากแม้ว่าเสื้อสามารถจะป้องกันไม่ให้หลังโก่งมากขึ้นโดยที่มีสายรัดบริเวณจะเป็นตัว ค้ำหัวไหล่ไม่ให้โก่งตัวไปด้านหน้าเเต่ก็ไม่มีความสามารถกันกระเทือนกระดูกสันหลังมากนักถ้ามีเเรงมากระเเทกจากการที่เราไม่หยุดนอนพัก จากการทำงานกระดูกสันหลังของเราก็มีโอกาสจะยุบตัวลงมากขึ้นอีก ยิ่งยุบมากยิ่งหลังโก่งครับ ถามว่า จะต้องใส่เสื้อเกราะแบบนี้ นานเท่าไหร่ก็ต้องรอให้กระดูกสันหลังส่วนที่หักหยุดยุบตัวลงก่อน คือ ต้องรอจนกระทั่งกระดูกส่วนที่หักเริ่มเชื่อมติดกันอย่างสมบูรณ์ ซึ่งส่วนใหญ่ ต้องใช้เวลาประมาณ 3-4 เดือนครับขอให้อดทน ใส่เสื้อเกราะทุกครั้งที่ลุกนั่ง หรือยืน เเละหยุดพักงานหนักจริงๆอย่าหลอกตัวเองครับ ประมาณ 3-4 เดือน เมื่อกระดูกติดสนิทดีเเล้วหลังของท่านก็จะหายปวด กลับมาเป็นคนเก่าที่เเข็งเเรงเหมือนเดิม เล่นกีฬาได้โดยที่ไม่มีข้อเเทรกซ้อน ครับ

แต่ถ้าบางคนที่มีปัญหา เรื่องกระดูกสันหลังยุบตัวลงมามาก จนหลังโก่งอย่างเห็นได้ชัดมีอาการปวดหลังมาก จนมีข้อบ่งชี้ในการผ่าตัด ก็จำเป็นต้องเลือกวิธีนี้การใช้วิธีการรักษา แบบผ่าตัดนี้จะทำให้กระดูกสันหลังส่วนที่ยุบลงเด้งกลับมาสูงเหมือนเดิมหรือใกล้เคียงกับความสูงเดิม

เทคนิคการผ่าตัดก็ขึ้นอยู่กับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญแต่ละท่านครับ รายละเอียดมีดังนี้

1.  การผ่าตัดหลังดามด้วยโลหะ และใช้เทคนิคการผ่าตัด ดีดเอากระดูกส่วนที่ยุบตัวลงมาให้ยืดออกมา ปัจจุบัน(2550) การผ่าตัดด้วยเทคนิคนี้ เป็นวิธีที่มาตรฐาน โดยผู้ป่วยอาจจะต้องเสียเวลา นอนอยู่ที่โรงพยาบาล ประมาณ 5-7 วัน หลังผ่าจะสามารถลุกขึ้นเดินได้ ทำกิจวัตรประจำวันได้ เหมือนปกติ แต่ทำงานหนักมากๆ ยังไม่ได้ครับ เพราะอย่างไร เราก็ฝืนธรรมชาติไม่ได้ต้องรอให้กระดูกส่วนที่หักติดกันก่อน และต้องมีการฝึกกล้ามเนื้อหลังอย่างถูกวิธีอย่างสม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้ กล้ามเนื้อหลังลีบลงไปไม่เช่นนั้นกระดูกสันหลังและโลหะที่ดามจะทำงานในการรับแรงเคลื่อนไหวของร่างกายมากเกินไปอาจส่งผลทำให้โลหะที่ดามเคลื่อนหลุดไปไดเ ส่วนเทคนิคการฝึกกล้ามเนื้อหลังผมจะมาเล่าให้ฟัง ในวันข้างหน้าครับ
 

2.  การฉีดซีเมนต์เข้าไปดันกระดูกสันหลัง (Cement Injection) วิธีนี้จะถูกใช้ในกรณีที่กระดูกสันหลังที่ยุบตัวลงมาแบบเฉียบพลันและแบบเรื้อรัง โดยพบว่า อาจมีกระดูกสันหลังส่วนที่หักไม่มั่นคงเทคนิคการฉีด ตลอดการเทคนิคจัดท่า จะเป็นตัวทำให้กระดูกส่วนนั้นเด้งออกเองได้เป็นวิธีการพิเศษ การใช้เทคนิคนี้ถือว่า เป็นการผ่าตัดแบบกระทบกระเทือนเนื้อเยื่อภายในน้อย (Minimal Invasive Surgery) ผู้ป่วยจะ
ฟื้นตัวเร็วกว่า วิธีแรกครับ แต่ใช้ไม่ได้กับผู้ป่วยทุกคนนะครับ แพทย์จะป็นผุเลือกเอง
 

3.  การใช้บอลลูนเพื่อดันกระดูกสันหลังที่ยุบ (Balloon Kyphoplasty) เป็นการผ่าตัดแบบทางเลือก ที่ไม่ใช่วิธีมาตรฐานทั่วไป แต่ถือว เป็นการผ่าตัดกระทบกระเทือนเนื้อเยื่อภายในของร่างกายน้อย (Minimal Invasive Surgery) โดยในขั้นตอนแรกจะมีการสอดใส่เข็มบอลลูนเล็กๆจากด้านหลังเข้าไปภายในกระดูกสันหลังที่ยุบตัวลงไป และค่อยๆดันให้บอลลูนพองตัวเพื่อดันกระดูกที่ยุบ เด้งขึ้นมา จากนั้นก็ฉีดกาวซีเมนต์เข้าไปรอให้ซีเมนต์แข็งตัว กระดูกส่วนนั้นก็เหมือนมีคอนกรีตที่แข็งแรงคอยดันอยู่ตลอดเวลาที่เนื้อกระดูกที่คลุมอยู่ภายนอกยังติดกันไม่สนิท ประโยชน์ที่ได้ก็จะคล้ายกันกับวิธีที่ สอง ตรงที่สามารถแก้ไข รูปร่างหลังที่โก่งให้หายได้และข้อสำคัญอาจจะลดอาการปวดหลังได้


การป้องกัน และการเรียนรู้ข้อมูลเป็นเรื่องที่สำคัญ สำหรับโรคนี้ครับ ถ้าไม่อยากถูกผ่าตัดหลัง

สบายกายคลายปวดหลังครับ
ขอขอบคุณ รศ.นายแพทย์ประกิต เทียนบุญ หัวหน้าภาควิชาศัลยกรรมกระดูกและข้อ รพ.จุฬา

ขอขอบคุณ

Author

นพ. สมศักดิ์ เหล่าวัฒนา

ศัลยแพทย์โรคกระดูก

28 บทความ

ผู้ประพันธ์

คำสงวนสิทธิ์

รายงานฉบับนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมจากแหล่งต่างๆ ที่น่าเชื่อถือในเชิงวิเคราะห์ มีวัตถุประสงค์ต้องการเผยแพร่เพื่อประโยชน์ด้านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และประโยชน์แก่ส่วนรวม ไม่ได้เจตนาแนะนำข้อมูลเพื่อการวินิจฉัยโรคหรือการรักษาโรค ตลอดจนไม่ใช่เพื่อการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์หรือมีเจตนาเอื้อผลประโยชน์ทางธุรกิจใดๆ ศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพ เครือโรงพยาบาลกรุงเทพ จึงไม่ขอรับรองความถูกต้อง ครบถ้วน สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน ของข้อมูลเกี่ยวกับยา โรค สาเหตุ อาการ วิธีการดูแลรักษา นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ๆ บางส่วนยังไม่มีการรับรองผลของการใช้งาน รวมทั้งไม่มีหลักฐานรับรองที่สมบูรณ์ครบถ้วน ดังนั้น ผู้ใช้ข้อมูล ควรใช้วิจารณญาณในการรับข้อมูลหรือปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพเพิ่มเติม หากมีการนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ทางศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพจะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการใช้ หรือการอ้างอิงข้อมูลจากรายงานฉบับนี้ และศูนย์วิจัยสุขภาพกรุงเทพขอสงวนสิทธิ์ในการแก้ไข ดัดแปลงรายงานฉบับนี้โดยไม่ต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า

บทความที่เกี่ยวข้อง

ฟันคุด

6 มิถุนายน 2556 2.403

ฟันคุด คือ ฟันที่ไม่สามารถโผล่ขึ้นมาบนช่องปากได้ตามปกติ ที่พบเสมอ ๆ ก็คือ ฟันกลามซี่สุดท้าย ซึ่งจะขึ้นเมื่อประมาณ 18-20 ปี หรือฟันเคี้ยวซึ่งจะขึ้นประมาณ 11-13 ปี ฟันคุดที่เป็นฟันเคี้ยวอาจพบว่าแทงทะลุเพดานปากออกมา

7 ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ หมอ – คนไข้

6 มิถุนายน 2556 1.580

ค่านิยมของคนไทยค่อนข้างให้ความเคารพนับถือและเกรงใจต่อผู้ใหญ่ และผู้มีความรู้ ในอดีตผู้คนฝากความไว้ใจเชื่อถือและพึ่งพาต่อบุคคลในอาชีพหรือสถานะที่อาจถือเป็นเสาหลักของความเคารพและเชื่อใจ

อุปกรณ์ออกกำลังกายแบบแอนแอโรบิค

17 กุมภาพันธ์ 2557 4.011

หลายท่านอาจจะไม่เคยได้ยิน คำว่า แอนแอโรบิค ว่าเป็นการออกกำลังกายชนิดใด แต่เพื่อให้เกิดความเข้าใจง่ายขึ้น ขอให้ท่านเข้าใจคำว่า แอโรบิค ไว้เป็นพอ

ค้าหาข้อมูลสุขภาพ